حتماً خودتان میدانید کودک نوپا تا مدتی هنگام راهرفتن زمین میخورد؛ اما این زمینخوردن تا چه سنی و تحت چه شرایطی جای نگرانی ندارد؟
خبر خوب اینست کودک پس از راهافتادن، تا شش ماه طول میکشد تا به طور طبیعی راه برود. بعد از آن هم به گفته متخصصان اطفال، ممکن است تا ۴ سالگی حتی روی زمین صاف زمین بخورد. این زمینخوردنهای طبیعی، مرتبط با برخی عوامل محیطی و روحی ساده است که از چشم شما پنهان است. اما گاهی برخی علائم جدی همراه زمینخوردن است که نشاندهنده یک مشکل جسمانی است.
از الگوی زمینخوردن تا تشخیص علت
تا چهار پنجسالگی کودکان معمولاً دستوپاچلفتی هستند. مدام زمین میخورند یا به اشیا برخورد میکنند. آنها یاد میگیرند که مرکز ثقلشان کجاست (و کجاست نیست) و چگونه بدن خود را حرکت دهند تا از افتادن کامل جلوگیری کنند. این موضوع معمولاً طبیعی است و بخشی از مراحل یادگیری و رشد حرکتی کودک است. در مواقعی که کودک بعد از زمینخوردن بهسرعت بلند میشود و به فعالیت خود ادامه میدهد، نشاندهنده وجود چالشهایی در محیط زندگی و بازی او است. اما در برخی موارد زمینخوردن بهگونهای است که ناشی از مشکلی پزشکی مانند ضعف بینایی یا ضعف عضلات است.
آنچه اهمیت دارد توجه به سن، شرایط زمینخوردن و نحوه زمینخوردن کودک است. این الگوی افتادن کودک اطلاعات مهمی درباره علت زمینخوردن کودک ارائه میدهد.
در ادامه برای یافتن این الگو سؤالاتی از شما پرسیده میشود تا راهنمای علت زمینخوردن کودک باشد. سؤالات در دودسته قرار میگیرند.
- سؤالاتی که نشان میدهند زمینخوردن کودک امری طبیعی است و مشکل جدی محسوب نمیشود و با راهکارهای ساده قابلرفع است.
- سؤالاتی که نشان میدهد کودک دچار مشکلی جسمی است و نیاز به مداخله پزشکی دارد.
کارن ا. آدولف و همکاران در سال ۲۰۱۲ در پژوهش خود نشان دادند کودکان ۱۲ تا ۱۹ماهه به طور متوسط در هر ساعت ۲۳۶۸ قدم برمیدارند و ۱۷ بار زمین میخورند.
هنگامی که زمینخوردن امری طبیعی است
| کودک بعد از زمینخوردن، سریع بلند میشود و به تلاش خود ادامه میدهد. |
| کودک دستهای خود را باز میکند تا تعادلش را بهتر حفظ کند. |
| کودک هنگام افتادن، به طور طبیعی بدنش را برای جلوگیری از ضربه و آسیب شدید کنترل میکند. |
| کودک در مواجهه با سطوح جدید و چالشبرانگیز (مانند چمن، شن، یا کفپوش لغزنده) بیشتر زمین میخورد. |
- کودک شما چند سالش است؟
به یاد بیاورید برای اولینبار که دوچرخهسواری را یاد گرفتید، چقدر تمرین کردید تا مهارت پیدا کنید. راهرفتن بهعنوان مهمترین مهارت زندگی یک کودک نیز نیازمند زمان، تمرین و تمرین است. در واقع سیستم عصبی و عضلانی کودکان در هر سنی از رشد بهمرور کامل و هماهنگتر میشود. در ابتدا تعادل و کنترل حرکتی ضعیف، کند و همراه با واکنشهای ناپخته است. در نتیجه کودک زودتر خسته شده و زمین میخورد.
در مراحل رشد طبیعی کودک، زمینخوردن با ویژگیهای خاص و به دلایل متفاوتی اتفاق میافتد که در ادامه در هر سن توضیح داده میشود.
10 ماهگی تا 2 سال
در سنین نوپایی عضلات مرکزی (شکم و کمر) ضعیف بوده و عضلات پا در حال تقویت برای تحمل وزن بدن هستند. سر کودک نیز نسبت به بدن بزرگتر است و باعث میشود مرکز ثقل بدن به سمت بالا برود و حفظ تعادل دشوارتر شود. به همین دلیل کودک مدام به عقب و جلو متمایل میشود و تعادل خود را از دست میدهد.
در این سن گامها کوتاه، نامنظم و سریع هستند و کودک برای ایجاد پایداری بیشتر، دستها را باز میکند تا وزن بدنش را پخش کند. زیرا مغز در حال شکلدهی مسیرهای عصبی برای کنترل حرکات پایهای است و هماهنگی بین مغز و عضلات (عصب – عضله) هنوز ناقص است.
آنچه که در این سن نیز از دید ما پنهان است، عدم توانایی کودک در ارزیابی دقیق موقعیتها و محیط اطراف است. درواقع او هنوز قادر به پیشبینی یا تشخیص اینکه پا یا بدنش به چیزی برخورد خواهد کرد، نیست و به همین دلیل مدام زمین میخورد تا این رشد کامل شود.
2 تا 3 سال
کودکان دوساله اعتمادبهنفس بیشتری نسبت به تواناییهای فیزیکی خود دارند و به طور متوسط روزانه ۳۸ بار زمین میخورند.
کودکان از 2 تا 3 سالگی، یک رشد ناگهانی در قد را تجربه میکنند و نیازمند پیدا کردن یک مرکز ثقل جدید در بدن میشوند که این به معنای زمین خوردن بیشتر است. در این سن، با بهبود مسیرهای عصبی که مسئول هماهنگی حرکات ارادی هستند، کودک وارد مرحله یادگیری انجام حرکات پیچیدهتری مانند دویدن و بالا رفتن از پلهها میشود.
در این مرحله زمینخوردن کودک معمولاً بهصورت افتادنهای ناگهانی به جلو یا عقب اتفاق میافتد. کودک معمولاً خیلی سریع از زمین بلند میشود و به بازی و فعالیتهای خود ادامه میدهد و آسیب معمولاً از خراشهای جزئی یا کبودیهای خفیف گاهبهگاه فراتر نمیرود.
از طرفی قدرت عضلات پا با آنکه بیشتر شده است؛ اما کودک هنوز نمیتواند تعادل خود را در حرکات پیچیدهای؛ مانند تغییر جهت سریع، دویدن و پریدن به طور کامل حفظ کند و در ارزیابی حرکت اشتباهاتی دارد.
در سطوح صاف، زمینخوردنها کاهش مییابند، اما کودک هنوز برای حفظ تعادل روی سطوح ناهموار مانند چمن یا شن نیاز به زمان بیشتر برای تمرین دارد تا عضلات مرکزی (شکم و کمر) به طور کامل تقویت شود.
مرتبط با رشد شناختی کودک در این دوران، با بیشترشدن درک موقعیتهای فیزیکی در محیط، کودک بهتدریج متوجه میشود که چگونه فاصلهها و موقعیت اشیا را ارزیابی کند و حرکات بدن خود را با آن هماهنگ سازد.
3 تا 5 سال
در این سن ضعف عضلات بسیار کمتر خواهد شد و با رشد بیشتر سیستم عصبی عضلانی، تعادل و هماهنگی بهتر میشود. حتی پلهها را با گذاشتن یک پا در هر پله بالا میرود. اما ممکن است کودک هنوز در شرایط خاصی که نیاز به هماهنگی و دقت بالا دارد، دچار مشکل شود. بهعنوانمثال در تنظیم ارتفاع و پریدن از سطوح با بلندیهای متفاوت، یا در بازیهای پر تحرک و نیازمند تغییر جهتهای سریع که ممکن است بیشتر زمین بخورد.
از طرفی با تکامل رشد شناختی توانایی بیشتری در اجتناب از موانع و مدیریت راهرفتن در محیطهای شلوغ یا برخورد با موانع متحرک را پیدا میکند. اما حواسپرتی در این سن بهعنوان یک عامل مهم ممکن است باعث زمینخوردن او شود.
راهکار تقویت قدمها در مراحل رشد
والدین میتوانند برای تقویت مخچه (که مسئول هماهنگی حرکتی است) و عضلات در حال رشد کودک، اقداماتی انجام دهند که باعث بهبود تعادل، هماهنگی و قدرت حرکتی شود.
– بازی با توپ: پرتاب و گرفتن توپ برای تقویت هماهنگی دست و چشم.
– ایستادن روی یک پا یا راه رفتن روی یک خط مستقیم
– تشویق به ایستادن روی جای نرم مانند تشک و بالش
– وارد شدن به درون یک حلقه و بیرون آمدن از آن (تقویت عضلات پا)
– تمرین راهرفتن روی بالشهای کنار هم چیده شده برای یادگیری تعادل
- آیا کودک شما وقتی در محیط بازی متفاوتی قرار میگیرد یا لباس خاصی میپوشد، بیشتر زمین میخورد؟
گاهی عوامل محیطی بهراحتی باعث زمینخوردن کودکان میشوند. کودکانی که تجربه کمتری در مواجهه با محیطهای متنوع دارند، ممکن است تعادل ضعیفتری داشته باشند و بیشتر زمین بخورند. زمینخوردن باعث میشود کودک بفهمد چه حرکتی مؤثر نیست و تلاش کند بهتر عمل کند.
2.1 آیا کودک هنگام پابرهنه بودن بیشتر زمین میخورد یا زمانی که کفش به پا دارد؟
شاید دوست داشته باشید کفشها و پاپوشهای رنگی و فانتزی پای کودک نوپای خود کنید، اما بدانید در این مواقع کودک بیشتر زمین میخورد. مخصوصاً که کفش استاندارد نباشد.
برای کودکانی که تازه راه افتادهاند پوشیدن کفش باعث کاهش حس کف پا روی زمین میشود و تعادل او را به هم میزند. همچنین کفش نامناسب ممکن است با تغییر قوس طبیعی پا باعث زمینخوردن کودک شود. بهترین کفشها، کفشهای طبی و دارای نگهدارنده مچ پا هستند تا قدمهای باثباتتری فراهم کنند. در صورت پوشاندن جوراب نیز از جورابهای دارای چسبندگی کف ( استپدار) استفاده کنید.
دیاکو اولین و بزرگترین مرکز ساخت کفش طبی کودک با بیش از ۱۰۰ نوع تنوع، راهرفتن بدون آسیب را برای کودکتان به ارمغان میآورد.
2.2 آیا زمانی که کودک لباسهای کوتاهتر میپوشد، راحتتر راه میرود و کمتر زمین میخورد؟
برخی لباسها مثل پیراهنهای بلند، یا شلوارهایی که خیلی آزاد و شل هستند، میتوانند به پاها گیر کنند، پیچ بخورند و باعث مشکلاتی در تعادل و حرکات کودک شوند، بهخصوص وقتی کودک در حال دویدن یا بازی است. پوشاندن لباسهای راحتی که مانع از حرکت آزادانه کودک نشود، بسیار مهم است.
2.3 آیا در خانه نسبت به بیرون از خانه کمتر زمین میخورد؟
شاید عجیب به نظر برسد؛ اما یادگیری تعادل یک موضوع پیچیده است و برای هر نوع سطحی اعم از صاف، لیز و ناهموار و شیبدار باید کودک تعادل خاصی را یاد بگیرد.
ممکن است کودک در منزل و روی فرش کمتر زمین بخورد؛ اما در شرایط و سطوح جدید، نیاز دارد درک کند که زمین چگونه تغییر کرده است و چگونه هر بخش از بدن خود را با شرایط تغییر دهد.
بهعنوانمثال حتی سطوح صافی مانند موزاییک یا سرامیک این چالش را به همراه دارد که کودک یاد بگیرد چگونه وزن خود را یکنواخت بین پاها منتقل کند. در سطوح ناهموار مانند چمن یا سنگلاخی نیز، کودک باید یاد بگیرد که گامهای کوتاهتر بردارد و از حرکت سریع خودداری کند تا بتواند تعادل خود را حفظ کند. در سطوح شیبدار نیز کودک باید مرکز ثقل خود را متفاوت از حالت عادی تنظیم کند تا از افتادن جلوگیری کند. در سطوح لغزنده و روی زمینهای خیس یا یخزده، کودک باید یاد بگیرد قدمهای کوتاهتر و آهستهتر بردارد تا فشار کمتری روی زمین وارد کند و تعادل خود را بهتر حفظ کند.
2.3 آیا هنگام زمین خوردن کودک، به نظر میرسد که محیط بازیاش شلوغ بوده است؟
کودکان خردسال به دلیل سیستم عصبی درحالرشد، نمیتوانند بهسرعت به موانع واکنش نشان دهند. شلوغی و ازدحام محیط باعث میشود کودک نتواند مسیر حرکت خود را بهدرستی ارزیابی کند و احتمال زمینخوردن افزایش مییابد. مانند اسباببازیهای رها شده روی زمین، کتابها، یا اشیا کوچک که میتوانند مانعی در مسیر حرکت کودک ایجاد کنند. کودک به دلیل عدم آگاهی یا دقت کافی بهراحتی به این موانع برخورد میکند و زمین میخورد.
راهکار مدیریت محیط و بازی کودک
همانطور که موقع چهاردستوپا رفتن کودک به ایمن کردن خانه پرداختید، موقع راهافتادن هم باید یکسری اقدامات محیطی را انجام دهید. بهعنوانمثال کفپوشهایی نرم یا فرش برای کودک نوپای خود تهیه کنید تا تعادل خود را تمرین کند.
حتی وسایل کوچک را هم بردارید. این وسایل ممکن است باعث زمینخوردن کودک شود. به او اجازه دهید مهارتهای راهرفتن خود را در یک منطقه باز و بدون مانع تمرین کند.
قبل از مواجهه طبیعی کودک با سطوح متفاوت و زمینخوردنهای مکرر، خودتان در یک برنامه از قبل تنظیم شده، راهرفتن روی سطوح ناهموار یا شیبدار را به او آموزش دهید. یک راهکار جالب و ساده، افزایش تدریجی چالشهاست؛ کودک را بهتدریج با چالشهای بیشتر آشنا کنید.
- آیا کودک شما هنگام هیجانزدگی یا حواسپرتی یا زمانی که برای اولین بار حرکات جدیدی را امتحان میکند، بیشتر زمین میخورد؟
گاهی زمینخوردن کودکان به حالات روحی و روانی آنها بستگی دارد. برخی کودکان بهراحتی هیجانزده میشوند. برخی دیگر بهراحتی حواسشان پرت میشود یا با عجولی و کنجکاوی کارهایی میکنند که هنوز برای آن آماده نیستند.
3.1 آیا کودک شما وقتی هیجانزده است، بهویژه هنگام بازی یا دیدن اسباببازی، بیشتر زمین میخورد؟
برخی کودکان بیشتر از سایر کودکان زمین میخورند، فقط به این دلیل که با هر چیز کوچکی بهشدت هیجانزده میشوند و بیدقت میشوند. هنگام هیجانزدگی، کودک بر هدف (مانند رسیدن به یک چیزی یا جایی) متمرکز میشود و توجه کافی به موانع و تعادل خود ندارد. هیجان کودک او را وادار به دویدن یا تغییر جهت ناگهانی میکند که تعادل او را به خطر میاندازد و حرکات فراتر از توان خود انجام میدهد. این امر منجر به زمینخوردن او میشود.
3.2 آیا کودک هنگام راهرفتن مدام به اطراف نگاه میکند یا به صدا یا شخص دیگری توجه میکند؟
کودکان راحتتر از آنچه شما فکرش را کنید، حواسشان پرت میشود. کودک ممکن است در حال نگاهکردن بهوسیله جدید سر راه خود، صحبت با شخصی، یا دنبالکردن صدایی باشد و مسیر حرکت خود را نبیند. این امر بهسادگی باعث میشود که کودک مسیر پیش روی خود را فراموش کرده و دچار حواسپرتی شود؛ بنابراین باعث برخورد با موانع یا اشتباه در ارزیابی سطح زمین میشود. همچنین کودک ممکن است هنگام راهرفتن بهجای نگاهکردن به زمین، به اطراف یا بالا نگاه کند و با موانع برخورد کند.
3.3 آیا کودک در غذاخوردن یا کارهایش بی تحمل و عجول است؟
کودکان عجول و بیتحمل، معمولاً کارهای خود را بیپروا انجام داده و به عواقب ریسککردن توجهی ندارند. بیشتر زمینخوردنها ممکن است در مواردی به وجود بیاید که هنوز کودک برای آن حرکت جدید تجربه و آمادگی کافی نداشته باشد. مثلاً یکدفعه تصمیم میگیرد بدون تمرین قبلی از پلهها بالا برود یا پریدن را امتحان کند.
راهکار مدیریت هیجان کودک
در مدیریت هیجان کودک، نحوه واکنش نشاندادن والدین نیز بر حالات روحی کودک بسیار مؤثر است. بعضی والدین هر بار که کودک زمین میخورد به سمت او میدوند و باعجله او را بلند میکنند. این واکنش بیش از حد برای کودک، زمینخوردن را بزرگنمایی میکند و میتواند او را بدون دلیل، از افتادن بترساند. در عوض، بهآرامی و با لبخند به سمت کودک بروید و او را به تلاش مجدد تشویق کنید.
آموزش رفتارهای ایمن: به کودک بیاموزید که آرام راه برود و هنگام دویدن یا پریدن به محیط اطراف دقت کند.
نظارت بر بازی: هنگام بازیهای پرهیجان، نزدیک کودک باشید و فعالیتهایش را هدایت کنید.
آموزش تمرکز: بازیهایی انجام دهید که نیاز به تمرکز دارند، مانند دنبال کردن یک مسیر یا بازیهای فکری ساده.
تمرین واکنش سریع: از بازیهایی استفاده کنید که کودک را تشویق میکند به تغییرات محیطی سریعتر واکنش نشان دهد.
به کودک یاد بدهید هنگام راهرفتن یا دویدن، به مسیر خود توجه کند.
در زمانی که کودک خسته یا تحریکپذیر است، فعالیتهای فیزیکی را محدود کنید.
- آیا کودک به تازگی از سرماخوردگی یا انفولانزا بهبود یافته است؟
اگر کودک اخیراً بیماری را پشت سر گذاشته باشد، معمولاً تا 2 تا 4 هفته بعد از بهبودی، زمین خوردنهای بیشتر ممکن است طبیعی باشد. این امر به دلیل ضعف موقتی عضلات، خستگی یا کاهش انرژی بدن است که پس از بیماری برای بازسازی کامل نیاز به زمان دارد. در دوران بیماری نیز حتی اگر سطح انرژی کودک کم نشده باشد، داروهای مصرفی ممکن است دقت و تمرکز او را کاهش بدهد و زمین خوردنهای مکرر داشته باشد.
هنگامی که زمینخوردن طبیعی نیست
آیا کودک هنگام برداشتن و نگهداشتن اشیا (مثل پرتاپ توپ) خوب عمل نمیکند ومدام وسایل از دستش میافتد؟ و بدنش نیز همیشه کبود است؟
ممکن است متوجه شوید که فرزند شما در مراحل قبلی رشد خود کمی بیشتر از حد انتظار طول کشیده است تا غلت بخورد، بنشیند، چهاردستوپا برود یا راه بیفتد. اکنون نیز میبینید زیاد زمین میخورد. در واقع، تأخیر در رسیدن به مراحل رشد طبیعی در نوزادی، میتواند نشانه اولیه اختلال هماهنگی رشدی DCD در کودکان خردسال باشد که این امر بعدهها بر سایر مهارتهای دیگر او نیز تأثیر میگذارد.
بهعنوانمثال، کودک علاوه بر زمینخوردن زیاد، وسایل و اشیا نیز مدام از دستش میافتد. حتی در یادگیری غذاخوردن با قاشقچنگال نیز مشکل دارد. این علائم ممکن است بیایند و بروند.
اختلال هماهنگی رشدی یک اختلال عصبی – رشدی است که در ارتباطات عصبی بین مغز و عضلات مشکل وجود دارد و بخشهایی از مغز که مسئول هماهنگی حرکتی هستند، به طور کامل رشد نیافتهاند.
آیا کودک در شروع حرکت یا هنگام توقف، به عقب یا جلو میافتد؟
ضعف در عضلات چهارسر ران (برای حرکت به جلو) یا عضلات پشتپا (برای پایداری در توقف)، خود را بهصورت کندی در شروع حرکت یا مانع از توقف ایمن و تغییر جهتهای سریع کودک نشان میدهد.
کودک ممکن است هنگام راهرفتن یا دویدن گامهای کوتاه، ناپایدار و لرزان بردارد و سرعت حرکتش کاهش یابد.
از دیگر نشانههای ضعف عضلات و مشکلاتی در پا میتوان به غیرعادی بودن راهرفتن کودک اشاره کرد. مثلاً راهرفتن بر روی نوک پا یا لنگیدن.
گاهی ممکن است ضعف پا ناشی از مشکلات ساختاری مانند صاف بودن کف پا باشد. استفاده از کفیهای طبی در این شرایط میتواند بسیار مفید باشد.
کلینیک دیاکو دارای کارگاه ساخت کفی طبی با استفاده از دستگاههای پیشرفته است که متناسب با سن و پای کودک آن را طراحی میکند.
آیا کودک هنگام زمین خوردن به یک سمت خاص (چپ یا راست) تمایل دارد؟
تفاوت جزئی در طول پاها میتواند باعث عدم تعادل در هنگام راهرفتن شود و کودک ممکن است بیشتر وزن خود را روی یکی از پاها بیندازد. این امر میتواند موجب تمایل به افتادن به سمت همان طرف شود و احتمال زمینخوردن در سمت پای کوتاهتر را افزایش دهد.
اسکولیوز یا انحراف ستون فقرات میتواند باعث ایجاد عدم تعادل در بدن شود. این انحراف ممکن است باعث شود که مرکز ثقل بدن تغییر کند و کودک بیشتر به سمت یک طرف بدن تمایل داشته باشد. این تغییر در مرکز ثقل میتواند باعث شود که کودک هنگام حرکت یا راهرفتن به سمت طرفی که ستون فقرات به آن متمایل است، زمین بخورد.
آیا کودک به طور ناگهانی زمین می خورد؟ و هنگامی که می خواهد به طرفین تغییر جهت دهد میافتد؟
گاهی اختلال در گوش داخلی که مسئول کنترل تعادل و هماهنگی حرکات بدن است، میتواند موجب سرگیجه، عدم توانایی در حفظ تعادل هنگام حرکت یا تغییر جهت شوند. زمینخوردنهای مکرر، بهویژه در هنگام تغییر مسیرهای ناگهانی، احساس سرگیجه یا بیثباتی هنگام تغییر وضعیت از نشسته به ایستاده یا هنگام دویدن از نشانههای اصلی این اختلال هستند.
مشکلات در گوش داخلی ناشی از عفونتها، آسیبها یا مشکلات مادرزادی، میتوانند از سنین نوزادی شناسایی شوند. اما در برخی موارد خفیف هستند و در مراحل بعدی زمانی که کودک شروع به فعالیتهای حرکتی پیچیدهتر میکند (مثلاً در سن ۳ تا ۴ سالگی) نمایان میشوند.
آیا کودک شما اخیراً احساس خستگی یا بیحالی مفرط میکند؟
اگر کودک به طور غیرمعمولی خسته یا ضعیف به نظر برسد و تمایلی به حرکت و بازی نداشته باشد، ممکن است به دلیل کمبود آهن یا ویتامینهای ضروری باشد که باعث کاهش انرژی و توانایی انجام حرکات میشود.
در کمبود ویتامین B12 کودک هنگام راهرفتن، دویدن یا انجام حرکات پیچیدهتر با ضعف تعادل خود را حفظ میکند. این ویتامین نقش مهمی در سلامت اعصاب دارد و کمبود آن میتواند باعث ضعف در هماهنگی حرکات و تعادل کودک شود.
ویتامین D نیز برای جذب کلسیم و سلامت استخوانها حیاتی است. کمبود این ویتامین میتواند موجب نرمی و ضعف استخوانها شود که احتمال زمینخوردن را افزایش میدهد. بهویژه در نوپاها که هنوز سیستم اسکلتی – عضلانی آنها درحالرشد است، این کمبود میتواند منجر به افتادنهای مکرر شود. اگر کودک بدغذاس ممکن است به کمبود این ویتامینها مشکوک شوید و با پزشک مشورت کنید.
آیا کودک به طور مکرر با اشیای اطراف خود برخورد میکند؟ مانند گوشههای میز و پایههای مبلمان؟
گاهی زمینخوردن کودک به دلیل ضعیفبودن چشمهای او است. این کودک حتی در محیطهای آشنا، به طور مکرر با اشیا یا موانع مختلف برخورد میکند، مانند دیوارها، مبلمان یا اسباببازیها. حتی ممکن است هنگام راهرفتن مسیر مستقیم را دنبال نکند و گاهی به یک سمت یا به اطراف منحرف شود. این به دلیل ضعف بینایی و در نتیجه عدم توانایی در ارزیابی صحیح موقعیت اشیاء و موانع اطراف است.
بعضی کودکان نیز دائماً هنگام بالارفتن از پلهها، زیاد قدم برمیدارند یا در برداشتن اسباببازیهای ریز اشتباه میکنند. این رفتارها ممکن است نشاندهنده مشکلات بینایی باشد.
مشکلات بینایی معمولاً از سنین نوزادی قابلشناسایی هستند، اما مشکلات خاص مانند آستیگماتیسم، دوربینی یا نزدیکبینی ممکن است تا سنین ۳ تا ۵ سالگی بهتر قابلتشخیص باشند، بهخصوص زمانی که کودک وارد فعالیتهای حرکتی پیچیدهتری مانند دویدن، بازی و تعامل با محیط میشود.
یکی از تفاوتهای اصلی ضعف بینایی با سایر مشکلات مانند ضعف عضلانی، این است که ضعف بینایی بیشتر بر دقت در حرکت و ارزیابی فضا تأثیر میگذارد تا قدرت بدنی و تعادل. در واقع، اگر کودک به طور مرتب با اشیا برخورد میکند و در ارزیابی فاصلهها مشکل دارد، اما قدرت عضلات و تعادل بدن بهطورکلی مناسب است، ضروریست برای ارزیابی قدرت بینایی او به پزشک مراجعه کنید.
آیا کودک حرکات شتابزده و بدون فکر دارد و دوست دارد روی وسایل خانه راه برود؟
بیشفعالی (ADHD) باعث میشود کودک حرکات شتابزده و بیبرنامه انجام دهد، بدون اینکه به موانع یا تغییرات محیط توجه کافی داشته باشد. این کودکان به دلیل حواسپرتی و عدم تمرکز روی مسیر، ممکن است به موانع برخورد کنند یا خطرات را بهدرستی ارزیابی نکنند. علاوه بر این، اختلالات هماهنگی حرکتی یا ضعف در تعادل که گاهی در کودکان بیشفعال دیده میشود، احتمال زمینخوردن را افزایش میدهد.
از علائم اصلی بیشفعالی میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- حرکات بیوقفه و شتابزده.
- بیتوجهی به مسیر و موانع.
- انرژی بیش از حد و عدم نیاز به استراحت.
- ناتوانی در پیشبینی خطرات.
- کودک نمیتواند مدت طولانی یک جا بنشیند یا آرام بایستد.
سؤالات متداول
اینکه کودک بعد از زمینخوردن گریه نمیکند طبیعی است؟
اینکه کودک بعد از افتادن گریه نکند ممکن است طبیعی باشد، زیرا برخی کودکان به طور طبیعی کمتر واکنش نشان میدهند یا در برخی مواقع ممکن است بلافاصله از زمین بلند شوند و به بازی ادامه دهند. اما اگر کودک دچار تغییرات رفتاری یا علائم دیگر مانند لنگیدن، درد شدید یا بیحالی شد، باید مورد ارزیابی قرار گیرد.
