12 حرکت اصلاحی و ورزش مفید برای پای پرانتزی

ورزش و حرکات اصلاحی پا پرانتزی می‌تواند در اصلاح پای پرانتزی مؤثر باشد، به‌ویژه اگر پای پرانتزی در مراحل اولیه مانند دوران کودکی یا نوجوانی باشد. به‌طورکلی حرکات اصلاحی در کنار درمان‌های غیرتهاجمی مانند استفاده از زانوبند (یا بریس) و کفش‌های طبی می‌تواند پای پرانتزی را به طور کامل یا تا حد زیادی درمان کند. مؤثرترین ورزش‌ها و حرکات اصلاحی برای پای پرانتزی شامل حرکاتی مثل اسکوات، تمرینات کششی برای عضلات داخلی ران، و تمرینات تعادلی می‌شوند که به تقویت عضلات پا و بهبود وضعیت زانو کمک می‌کنند. مدت‌زمان لازم برای اصلاح پای پرانتزی از طریق ورزش به‌شدت پرانتزی بودن زانوها و پیگیری و استمرار در انجام حرکات ورزشی بستگی دارد، اما معمولاً فرد طی چند ماه، متوجه تغییرات محسوس می‌شود.

تأثیر حرکات اصلاحی بر پای پرانتزی

حرکات اصلاحی برای زانو پرانتزی به‌ویژه اگر در سن مناسب و در کودکی یا نوجوانی انجام شوند، می‌توانند به بهبود این عارضه کمک کنند. در این سنین بدن هنوز درحال‌رشد است و عضلات و استخوان‌ها راحت‌تر تغییر می‌کنند. تمرینات ورزشی و اصلاحی باعث می‌شوند عضلات اطراف زانو تقویت شوند و تراز پاها بهتر شود که به کاهش فشار روی زانوها کمک می‌کند. تمریناتی مثل اسکوات، کشش عضلات داخلی ران و تمرینات تعادلی می‌توانند به‌مرورزمان وضعیت زانوها را اصلاح کنند. هرچه زودتر این تمرینات را شروع کنید، تأثیرشان بیشتر خواهد بود.

این حرکات نه‌تنها درد زانو را کم می‌کنند، بلکه ممکن است از مشکلاتی مثل آرتروز و دردهای طولانی‌مدت در آینده هم جلوگیری ‌کنند. البته مهم است که این تمرینات به طور منظم و با راهنمایی یک فیزیوتراپیست انجام شوند تا باعث آسیب مضاعف به زانوها نیز نشوند.

تأثیر حرکات اصلاحی پای پرانتزی در کودکان

در کودکان بالای چهار سال که میزان پرانتزی پاها خفیف است، حرکات اصلاحی پای پرانتزی می‌تواند تأثیر زیادی در اصلاح شکل زانوها داشته باشد. حرکات اصلاحی زانوی پرانتزی، با تقویت عضلات اطراف لگن، زانو و مچ پا و بهبود تعادل در کودکان به اصلاح پای پرانتزی کمک می‌کند. تأثیر دیگر این حرکات اصلاحی، افزایش انعطاف‌پذیری در زانوی کودک و کمک به اصلاح الگوهای حرکتی در هنگام راه‌رفتن و دویدن است.

در کودکانی که خمیدگی پاها متوسط یا زیاد است، بهتر است سایر درمان‌های تخصصی مانند استفاده از کفش طبی و بریس را پیگیری کرد و در کنار آن‌ها از حرکات اصلاحی استفاده کرد.

تأثیر حرکات اصلاحی پای پرانتزی در نوجوانان

در نوجوانان زیر 16 سال که هنوز صفحات رشد آن‌ها بسته نشده است و در مواردی که میزان خمیدگی پاها خفیف است، می‌توان با کمک حرکات اصلاحی، پای پرانتزی را تا حد زیادی اصلاح کرد. ورزش‌هایی که بیشتر به نوجوانان کمک می‌کنند شامل تقویت عضلات ران و ساق پا، به خصوص عضلات داخلی ران، اسکوات با فاصله کم بین پاها و تمرینات تعادلی مثل ایستادن روی یک پا هستند. حرکات کششی، مانند کشش عضلات همسترینگ و پشت پا هم برای افزایش انعطاف‌پذیری مفاصل و کاهش فشار بر زانوها بسیار مفید هستند.

تأثیر حرکات اصلاحی پای پرانتزی در بزرگسالان

حرکات اصلاحی برای پای پرانتزی در بزرگسالان می‌تواند مفید باشد، اما نمی‌تواند به طور کامل این مشکل را رفع کند، چون استخوان‌ها در این سن دیگر رشد نمی‌کنند و ثابت شده‌اند. بااین‌حال، استمرار در ورزش و انجام این تمرینات می‌تواند عضلات اطراف زانو را تقویت کند، فشار روی زانوها را کمتر کند و از تشدید، افزایش درد و ایجاد مشکلاتی مثل آرتروز جلوگیری کند.

تمرین‌هایی مثل اسکوات، کشش عضلات پشت‌پا، و تمرینات تعادلی می‌توانند به بهبود وضعیت زانو و کاهش درد کمک کنند. ولی معمولاً انجام این تمرینات به‌تنهایی کافی نیست. در بعضی موارد، ممکن است نیاز باشد از بریس‌های زانو استفاده کنید یا به فیزیوتراپی بروید تا فشار روی زانوها کمتر شود. اگر مشکل خیلی شدید باشد، ممکن است نیاز به جراحی باشد.

تأثیر حرکات اصلاحی پای پرانتزی در سالمندان

در سالمندان پای پرانتزی بیشتر به‌خاطر آرتروز یا ساییدگی مفاصل زانو ایجاد می‌شود و انجام حرکات اصلاحی اگرچه می‌تواند فوایدی داشته باشد اما نمی‌تواند پای پرانتزی را به طور کامل اصلاح کند، چون استخوان‌ها و مفاصل در این سن تغییر زیادی نمی‌کنند.

حرکات اصلاحی می‌توانند تا حدی به تقویت عضلات اطراف زانو در سالمندان کمک کنند تا زانوها محکم‌تر شوند و کمتر لق بزنند و این موضوع به‌ویژه در کاهش خطر زمین‌خوردن و کاهش فشار روی مفاصل و تحمل درد زانو مفید است. به‌طورکلی انجام حرکات اصلاحی در سالمندان، بیشتر به مدیریت علائم و بهبود کیفیت زندگی کمک می‌کند تا اصلاح کامل وضعیت.

بهترین حرکات اصلاحی برای پای پرانتزی با تصویر

بهترین حرکات اصلاحی برای پای پرانتزی، حرکاتی هستند که با ایجاد کشش در عضلات همسترینگ، عضلات چهارسر ران، عضلات سرینی و عضلات دوقلو باعث تقویت این عضلات می‌شوند. تقویت این عضلات منجر به اصلاح خمیدگی پاها، اصلاح وضعیت بدن و همچنین حفظ بهتر تعادل می‌شود و تا حدود زیادی از ایجاد آرتروز زانو و مشکلات مفصلی در آینده پیشگیری می‌کند.

اسکوات

حرکت اسکوات عضلات چهارسر ران، همسترینگ، سرینی و عضلات ساق پا را هدف قرار می‌دهد. برای شروع، این حرکت را هر روز بین 1 تا 3 ست انجام بدهید و در هر ست 6 تا 10 بار تکرار کنید. بین ست‌ها 30 ثانیه استراحت کنید.

1. پاها را به اندازه‌ی عرض شانه از هم باز کنید و انگشتان پا را اندکی به سمت بیرون متمایل کنید.
2. باسن خود را به سمت عقب ببرید، به‌طوری که انگار روی یک صندلی فرضی می‌نشینید. نگذارید زانوها به هم نزدیک شوند و فاصله بین زانوها را حفظ کنید.
3. با خم‌کردن زانوها بدن را پایین ببرید. تا جایی پایین بروید که ران‌ها موازی زمین شوند و زانوها با نوک انگشتان پا در یک خط قرار بگیرند.
4. پشت‌ خود را صاف نگه دارید و کمرتان را بیش از اندازه گرد نکنید یا قوس ندهید. عضلات شکم و باسن را منقبض کنید تا ستون فقرات در وضعیت متعادلی قرار گیرد.
5. با فشاردادن پاشنه پا بر زمین، بدن را بالا بکشید و در وضعیت اولیه قرار بگیرید.
6. همان‌طور که بدن را پایین می‌برید، عمل دم و هنگام بالا آمدن بازدم انجام دهید. این الگوی تنفس به شما کمک می‌کند که قسمت مرکزی بدن (کمر، باسن و شکم) را متعادل نگه دارید و به ماهیچه‌ها اکسیژن برسانید.

اسکوات دیواری

از دیگر حرکات اصلاحی زانوی پرانتزی، اسکوات دیواری است که بسیاری از افراد آن را اشتباه انجام می‌دهند. برای اینکه مطمئن شوید حرکت را درست انجام می‌دهید؛ مفصل ران و زانو را در حالت 90 درجه تنظیم کنید و پشت را صاف به دیوار تکیه دهید و پاشنه‌ها را روی زمین بگذارید.

1. پشت به یک دیوار مستحکم بایستید و کمرتان را تکیه دهید. پاها را حدود 60 سانتی‌مترجلو ببرید و به اندازه عرض شانه از هم باز کنید.
2. عضلات شکم را منقبض کنید و به‌آرامی پشت خود را روی دیوار به پایین سُر بدهید، تا جایی که ران‌ها موازی زمین قرار بگیرند.
3. پاها را طوری تنظیم کنید که زانوها درست بالای مچ پا قرار بگیرند (زانوها از نوک انگشتان پا جلو نزنند).
4. 20 تا 60 ثانیه در این حالت بمانید، سپس پشت خود را به‌آرامی روی دیوار به بالا حرکت دهید و بایستید.
5. 30 ثانیه استراحت کنید و این تمرین را 3 ست انجام دهید. سعی کنید هربار 5 ثانیه به زمان ماندن در حرکت اضافه کنید.

حرکات اصلاحی پای پرانتزی با کش

این حرکات با تقویت عضلات همسترینگ، چهارسر ران و سرینی (عضلات تشکیل‌دهنده باسن) و افزایش انعطاف‌پذیری بدن و استحکام مفاصل و بهبود قرارگیری وضعیت بدن به اصلاح پای پرانتزی کمک می‌کنند.

1. صاف به پشت دراز بکشید. کش را دور پای راست حلقه کنید و دو سر کش را با دست‌ها نگه دارید.
2. پای چپ را صاف دراز کنید و پای راست را صاف بالا بیاورید تا جایی که در عضلات همسترینگ احساس کشش کنید.
3. پا را منقبض کنید و 30 ثانیه در این حالت بمانید، سپس پاها را عوض کنید.
4. حرکت را 10 بار تکرار کنید.

1. به پشت دراز بکشید و کش را دور پای راست حلقه کنید.
2. پای راست را صاف بالا ببرید و پای چپ را خم کنید و کف پا را روی زمین بگذارید.
3. به‌آرامی، پای راست را به پهلو باز کنید، تا جایی که در قسمت داخلی ران کاملاً احساس کشش کنید.
4. 30 ثانیه در این حالت بمانید، سپس حرکت را برای پای دیگر هم انجام دهید.
5. این حرکت را 8 تا 10 بار تکرار کنید.

حرکت پل باسن

حرکت پل باسن با تقویت عضلات سرینی، بهبود تعادل و تقویت عضلات شکم، تقویت عضلات حمایت‌کننده ستون فقرات، افزایش دامنه حرکتی لگن و کمک به بهبود وضعیت قرارگیری بدن باعث اصلاح پای پرانتزی می‌شود.

1. به پشت دراز بکشید و دست‌ها را کنار بدن روی زمین قرار دهید. پاها را خم کنید و کف پاها را روی زمین بگذارید.
2. با چسباندن کمر به زمین، عضلات شکم و باسن را منقبض کنید.
3. باسن را بالا بیاورید، به‌طوری که بدن شما از زانوها تا سرشانه در یک خط صاف قرار بگیرند.
4. عضلات شکم را سفت و منقبض کنید و برای 20 تا 30 ثانیه در این حالت بمانید.
5. باسن را پایین بیاورید و در وضعیت اولیه قرار بگیرید. 2 تا 3 بار این حرکت را تکرار کنید.

کشش پروانه (برای کشش داخلی ران)

کشش پروانه به طور مشخص عضلات داخلی ران و لگن را هدف قرار می‌دهد و به بازشدن مفصل ران و تقویت عضلات داخلی ران کمک می‌کند. همچنین کشش ملایمی روی کمر ایجاد می‌کند که باعث افزایش انعطاف‌پذیری کلی بدن می‌شود. انجام‌دادن منظم این تمرین به بهبود وضعیت قرارگیری بدن و اصلاح خمیدگی پاها کمک می‌کند.

1. روی زمین بنشینید.
2. کف پاها را به هم بچسبانید و زانوها را به‌آرامی از پهلو بر زمین بگذارید.
3. 30 ثانیه در این حالت بمانید. نفس‌کشیدن را فراموش نکنید.
4. پاها را رها و صاف کنید و 30 ثانیه استراحت نمایید.
5. 3 تا 5 بار این حرکت را تکرار کنید.

بالاآوردن پا از پهلو در حالت ایستاده (برای کشش داخلی ران)

این تمرین دامنه حرکتی در لگن و پا را افزایش می‌دهد که برای انجام‌دادن فعالیت‌های روزمره اهمیت دارد. این حرکت ماهیچه داخلی را نیز هدف قرار می‌دهد و با کشش داخلی ماهیچه ران و تقویت عضلات دورکننده ران به اصلاح پای پرانتزی کمک می‌کند.

1. صاف بایستید و انگشتان پا به سمت روبه‌رو قرار بگیرند. برای حفظ تعادل می‌توانید دست‌ها را روی باسن یا کمر قرار دهید و یا رو به دیوار بایستید و دست‌ها را روی دیوار بگذارید.
2. پای راست را به سمت پهلوی راست تا جایی که می‌توانید بالا بیاورید، به‌طوری که باسن نچرخد. سپس 5 ثانیه در این حالت بمانید.
3. به وضعیت اولیه برگردید و 10 بار حرکت را تکرار کنید.
4. این حرکت را برای پای دیگر هم انجام دهید.

حرکت صدف

حرکت صدف کششی مؤثر برای تقویت عضلات سُرینی (تشکیل‌دهنده باسن) است. همچنین ابزار مفیدی برای تشخیص عدم تعادل در عضلات لگن است. این حرکت را برای هر طرف 20 بار تکرار کنید. اگر بعد از مدتی این حرکت برایتان آسان شد می‌توانید یک کش را روی ران در بالای زنوها بیندازید و حرکت را اجرا کنید.

1. به پهلو دراز بکشید. زانوها را با زاویه 45 درجه خم کنید و باسن و زانوها را روی هم قرار دهید.
2. دست زیرین را تکیه‌گاه سرتان کنید و با دست بالایی تعادل خود را حفظ کنید.
3. عضلات شکم را منقبض کنید و به کمک آن تعادل ستون فقرات و باسن را حفظ کنید.
4. درحالی‌که پاها را نزدیک هم نگه داشته‌اید زانوی بالایی را تا جایی که می‌توانید بلند کنید، بدون اینکه کمرتان بچرخد. ساق پای زیرین را از روی زمین حرکت ندهید.
5. چند ثانیه در این حالت بمانید، سپس زانوی بالایی را به‌آرامی پایین بیاورید.

کشش ماهیچه چهار سر ران

ماهیچه چهارسر ران درواقع عضلات روی ران است که کمک می‌کند زانوی خود را صاف کنید؛ بنابراین تقویت آن، به انجام‌دادن دامنه وسیعی از حرکات شامل راه‌رفتن، دویدن، پریدن و لگدزدن و… کمک می‌کند.

1. بایستید به‌طوری که پاها به‌اندازه عرض لگن از هم فاصله داشته باشند.
2. پای چپ را تکیه‌گاه کنید و پای راست را با دست راست بگیرید و به سمت باسن بکشید. برای حفظ تعادل می‌توانید دست چپ را روی دیوار یا پشتی یک صندلی بگذارید.
3. زانوی راست را به سمت زمین نگه دارید و به‌آرامی باسن را اندکی به جلو فشار دهید. ران‌ها و زانوها را نزدیک هم نگه دارید.
4. 30 ثانیه در این حالت بمانید و سپس پاها را عوض کنید.
5. این حرکت را برای هر طرف 3 تا 5 بار تکرار کنید.

دایره کشیدن با زانو

می‌توان از این حرکت برای گرم‌کردن بدن پیش از سایر تمرین‌ها استفاده کرد. دایره کشیدن با زانو به افزایش دامنه حرکتی زانو و افزایش انعطاف‌پذیری آن کمک می‌کند. همچنین با تقویت عضلات چهارسر ران، همسترینگ و عضلات ساق پا از زانو حمایت می‌کند.

1. صاف بایستید و پاها را اندکی کمتر از عرض شانه‌ها از هم باز کنید.
2. دست‌ها را روی کمر یا سینه بگذارید و زانوها را طوری حرکت دهید که گویی یک دایره فرضی می‌کشید.
3. حرکت را به تعداد دلخواه تکرار کنید.

چرخش مفصل لگن

حرکت چرخش مفصل لگن برای افزایش انعطاف‌پذیری لگن و کمک به دامنه حرکتی آن بسیار مفید است و با تقویت عضلات لگن و ران به اصلاح پای پرانتزی کمک می‌کند. همچنین به چرخش ستون فقرات و بهبود تحرک کلی بدن می‌انجامد. حین انجام‌دادن این حرکت اگر احساس ناراحتی داشتید، اندکی به عقب متمایل شوید یا موقعیت پاها را تنظیم کنید (پاها را کمی به هم نزدیک یا از هم دور کنید). همچنین نگذارید پاهایتان زیاد به زمین نزدیک شوند.

1. روی باسن بنشینید و دست‌ها را تکیه‌گاه کنید. پاها را تا جایی که می‌توانید از هم باز کنید و زانوها را با زاویه 90 درجه خم کنید.
2. همان‌طور که باسن را روی زمین نگه داشته‌اید، به‌آرامی هر دو زانو را به یک سمت بخوابانید.
3. نگران نباشد که زانوهایتان چقدر پایین می‌روند، لازم نیست پاها حتماً به زمین برسند. بدون واردآوردن فشار، فقط تا جایی که می‌توانید پاها را به زمین نزدیک کنید.
4. سپس به‌آرامی زانوها را به سمت دیگر بخوابانید. این حرکت را 8 تا 12 بار تکرار کنید.

چرخش مفصل ران

این حرکت با تقویت عضلات داخل ران و خارج ران و عضلات سرینی به انعطاف‌پذیری لگن کمک می‌کند. همچنین با به چالش کشیدن تعادل بدن، باعث بهبود هماهنگی و استحکام پایین‌تنه می‌شود.

1. بایستید، وزن خود را روی پای چپ بیندازید و پای راست را بلند کنید. ران و زانو هر دو باید به‌صورت 90 درجه خم شوند. زانو کاملاً در مقابل ران قرار بگیرد؛ زانو را بالا نگه دارید و نگذارید پایین بیفتد.
2. درحالی‌که زانو را در همان جا نگه داشته‌اید، به‌آرامی با چرخاندن ران به سمت بیرون، ساق پا را به مقابل بدن تاب دهید. (می‌توانید برای نگه‌داشتن زانو در نقطه‌ی مطلوب، دست را روی ران در نزدیکی زانو قرار بدهید تا درک بهتری از آن نقطه داشته باشید.)
3. سپس با چرخاندن ران به سمت داخل، ساق پا را به بیرون تاب بدهید.
4. به‌آرامی، با چرخاندن مفصل ران به درون و بیرون، این حرکت را برای هر جهت 5 بار تکرار کنید. روی حرکت تمرکز کنید و نگذارید زانو از جایش تکان بخورد یا باسن بچرخد.
5. پاها را عوض کنید و این حرکت را برای سمت دیگر هم تکرار نمایید.

بهترین ورزش­ها برای پای پرانتزی

ورزش‌های هوازی که به زانو فشار نمی‌آورند یا فشار کمتری وارد می‌کنند، بهترین ورزش برای بهبود تدریجی پای پرانتزی هستند؛ چراکه در طول زمان با تقویت ماهیچه‌ها و افزایش تعادل و انعطاف‌پذیری به بهبود خمیدگی خفیف پاها و تراز شدن زانوها کمک می‌کنند. همچنین ورزش‌های کم‌تحرکی که به افزایش انعطاف‌پذیری و تعادل و بهبود قرارگیری وضعیت بدن کمک می‌کنند، در طول زمان می‌توانند در کنار سایر درمان‌های تخصصی، در اصلاح پای پرانتزی مؤثر باشند.

کدام ورزش‌ها توصیه نمی‌شوند؟

ورزش‌هایی که به مفاصل زانو فشار و استرس زیادی وارد می‌کنند، برای افرادی با پای پرانتزی مضر هستند؛ چراکه این افراد به دلیل توزیع نامتوازن وزن، بیشتر در معرض آسیب‌های مفصلی و عضلانی قرار دارند. ورزش‌هایی مانند دومیدانی، ایروبیک پرتحرک، فوتبال، بدمینتون، اسکواش، بسکتبال و والیبال به دلیل نیاز به تغییرات سریع در جهت حرکت، پرش‌های مکرر، چرخش‌های ناگهانی و دویدن‌های سریع، فشار زیادی به زانوها وارد می‌کنند و می‌توانند باعث بدتر شدن درد زانو، التهاب مفاصل و حتی آسیب به رباط‌ها شوند.

درمان­های تخصصی برای اصلاح پای پرانتزی

درمان پای پرانتزی وابسته به علت بیماری، سن تشخیص بیماری و شدت آن است. در کودکان و نوجوانانی که صفحه رشد آن‌ها بسته نشده است، می‌توان به کمک روش‌های غیرجراحی که در ادامه معرفی می‌شوند اقدام به درمان نمود. بزرگسالان با توجه به تثبیت وضعیت استخوان‌ها درصورتی‌که در زندگی روزمره آنها خلل جدی به وجود نیاید می‌توانند با این بیماری به زندگی ادامه دهند و به کمک حرکات اصلاحی پای پرانتزی یا ورزش‌های مناسب از احتمال مبتلا شدن به مشکلات مفصلی و آرتروز زانو در آینده پیشگیری کنند. در صورت شدید بودن پرانتزی پاها در بزرگسالان و ایجاد اختلال در زندگی روزمره می‌توان با جراحی به درمان آن اقدام کرد.

درمان پای پرانتزی در کودکان و نوجوانان

• تغذیه: دریافت میزان مناسب ویتامین D به‌ویژه در کودکان زیر دو سال از بیماری نرمی‌استخوان که زمینه‌ساز پای پرانتزی است، پیشگیری می‌کند. همچنین رژیم غذایی غنی از کلسیم و فسفر و پروتئین به رشد اسکلتی طبیعی و سالم بدن کمک می‌کند.
• بریس: بریس یا زانوبند یک راه مؤثر برای کمک به بهبود پای پرانتزی، به‌ویژه در میان کودکان است. با استفاده از بریس، زانوهای فرد در وضعیت ثابت و درستی قرار می‌گیرند و فشار غیرمعمولی که به زانوها وارد می‌شود، کاهش پیدا می‌کند. این باعث می‌شود که پاها به‌تدریج به حالت طبیعی نزدیک‌تر شوند و درد زانو نیز کمتر شود. برای بزرگسالان هم استفاده از بریس یا زانوبند می‌تواند در کاهش درد و جلوگیری از بدتر شدن عارضه پا پرانتزی مؤثر باشد.
• کفش و کفی طبی: کفش‌های طبی و کفی‌های مخصوص می‌توانند بخشی از درمان پای پرانتزی، به‌ویژه در کودکان که هنوز استخوان‌هایشان درحال‌رشد است، باشند. این کفش‌ها و کفی‌ها با تنظیم صحیح زاویه پاها و توزیع متعادل وزن بدن، به اصلاح تدریجی وضعیت پا کمک می‌کنند. در کودکان، استفاده منظم از کفش‌های طبی می‌تواند با کاهش فشار روی زانوها، رشد استخوان‌ها را در مسیر درست هدایت کند.
• فیزیوتراپی: فیزیوتراپی با فراهم‌آوردن کشش مناسب بر روی عضلات مختلف اطراف ران به تقویت عضلات ضعیف و آرام‌کردن عضلات منقبض و تحت‌فشار کمک می‌کند. فیزیوتراپی از این طریق به عملکرد متوازن عضلات و مفاصل و تحمل بار مناسب روی آن‌ها منجر می‌شود و از درد و مشکلات جانبی دیگر پیشگیری می‌کند.
• جراحی: در کودکان بالای دو سال، در مواردی مثل خمیدگی شدید پاها، پای پرانتزی یک‌طرفه (فقط یکی از پاها خمیده باشد) و کوتاه‌قامتی، برای اصلاح پای پرانتزی از جراحی استفاده می‌شود. جراحی در کودکان معمولاً از نوع جراحی هدایت رشد است که در آن ابزاری روی صفحه رشد کودک قرار داده می‌شود که رشد استخوان را هدایت می‌کند و به‌تدریج و با رشد کودک ناترازی پا را اصلاح می‌نماید.

کاهش علائم پای پرانتزی در بزرگسالان

در نوجوانان بالغ و بزرگسالان به دلیل اینکه استخوان‌ها به طور کامل شکل‌گرفته‌اند، تنها شیوه‌ی اصلاح کامل پای پرانتزی جراحی است. در این افراد جراحی از نوع استئوتومی است که در آن به‌وسیله عکس‌های رادیوگرافی، موقعیت و شدت ناهنجاری را تشخیص می‌دهند. در اغلب موارد استخوان درشت‌نی جراحی می‌شود؛ اما در برخی بیماران استخوان ران و یا هر دو استخوان‌ درشت‌نی و ران جراحی می‌شود.

در بیمارانی که پای پرانتزی شدید نیست، ورزش و حرکات اصلاحی زانوی پرانتزی با تقویت عضلات اطراف استخوان ران، به صاف‌شدن پاها و محافظت از زانوها کمک می‌کند. همچنین ورزش با تأمین سلامت عمومی بدن و حفظ وزن مناسب از واردآمدن فشار اضافی بر زانوها و مشکلات مفصلی پیشگیری می‌کند.

عوارض عدم اصلاح پای پرانتزی

عدم اصلاح پای پرانتزی ممکن است منجر به مشکلات مفصلی با درد شدید حرکتی شود؛ زیرا در افراد با پای پرانتزی توزیع وزن بدن بر روی مفاصل و عضلات پایین‌تنه به‌صورت طبیعی صورت نمی‌گیرد و بافت بدن در این نواحی همواره زیر فشار مضاعف و نامتوازن است. مهم‌ترین عوارض عدم اصلاح پای پرانتزی عبارت‌اند از: آرتروز زانو، کاهش دامنه حرکتی، تغییر در نحوه گام برداشتن، مشکل در دویدن یا راه‌رفتن، دشوارشدن فعالیت‌های روزمره، عدم تعادل در توان و قدرت عضلات،  افزایش خطر زمین‌خوردن، نارضایتی از وضعیت ظاهری و فشار روحی ناشی از آن. حرکات اصلاحی پای پرانتزی در پیشگیری از این عوارض و کاستن از مشکلات تأثیر زیادی دارد.

سؤالات متداول

چه‌قدر طول می‌کشد تا پای پرانتزی با ورزش اصلاح شود؟

برای مشاهده بهبود، حرکات اصلاحی باید به طور منظم و روزانه برای حداقل ۳ تا ۶ ماه انجام شوند. نتایج ممکن است به‌تدریج ظاهر شوند و میزان اثربخشی این تمرینات به‌شدت پای پرانتزی و میزان تعهد به برنامه ورزشی بستگی دارد.

آیا حرکات اصلاحی می‌توانند پای پرانتزی را در بزرگسالان درمان کنند؟

حرکات اصلاحی در بزرگسالان می‌توانند به بهبود وضعیت پای پرانتزی و کاهش علائم کمک کنند، اما معمولاً نمی‌توانند به طور کامل تغییرات ساختاری استخوان را برطرف کنند. این حرکات بیشتر روی تقویت عضلات و بهبود تعادل و هم‌ترازی بدن تمرکز دارند.

آیا پای پرانتزی درمان دارد؟

درمان کودکان با پای پرانتزی، به کمک وسایل ارتوپدی همچون بریس، زانوبند و کفی طبی امکان‌پذیر است. درمان بزرگسالان با پای پرانتزی، در موارد شدید به شیوه جراحی صورت می‌گیرد. حرکات اصلاحی زانوی پرانتزی به پیشگیری از مشکلات مفصلی و آرتروز زانو کمک می‌کند.

آیا اصلاح پای پرانتزی باعث افزایش قد می‌شود؟

اصلاح پای پرانتزی می‌تواند با بهبود هم‌ترازی و صاف‌تر شدن پاها به کمی افزایش قد (تا یک و نیم سانتی‌متر) منجر شود، اما این افزایش به‌شدت انحراف پاها بستگی دارد. این تغییر به دلیل اصلاح وضعیت قرارگیری پاها ایجاد می‌شود.

آیا حرکات اصلاحی پای پرانتزی کودکان مشابه بزرگسالان است؟

حرکات اصلاحی برای پای پرانتزی در کودکان و بزرگسالان تفاوت چندانی با هم ندارند؛ در کودکان به دلیل انعطاف‌پذیری بیشتر استخوان‌ها و عضلات، اثربخشی این حرکات بالاتر است و احتمال اصلاح کامل بیشتر است. در بزرگسالان، حرکات اصلاحی بیشتر برای کاهش علائم و تقویت عضلات استفاده می‌شود تا اصلاح ساختاری.