سوپینیشن و پرونیشن مچ پا چیست؟ +علت و درمان چرخش پاشنه پا

هنگامی که کودک ضمن راه رفتن، پای خود را به‌طور غیرطبیعی به داخل (پرونیشن) یا بیرون (سوپینیشن) متمایل ‌می‌کند، احتمالا دارای عارضه چرخش پاشنه پا است. چرخش پاشنه پا علاوه بر کودکان در بزرگسالان نیز مشاهده می‌شود و می‌تواند باعث درد در نواحی مختلف پا، زانو و حتی کمر بشود و عوارض اسکلتی و عضلانی متعددی مثل خار پاشنه را به همراه داشته باشد. این عارضه می‌تواند باعث عدم تعادل و پیچ‌خوردگی‌های مکرر مچ پا، به ویژه در کودکانی که تحرک زیادی دارند نیز بشود. با این حال، چرخش پاشنه پا عارضه خطرناکی نیست و در اغلب موارد بدون نیاز به جراحی و به کمک روش‌های ساده‌تری مانند استفاده از بریس یا انجام حرکات اصلاحی قابل درمان است.

چرخش پاشنه پا (پرونیشن و سوپینیشن) چیست؟ 

در حالت طبیعی و هنگام راه رفتن یا دویدن، پا به‌طور ملایم به سمت داخل می‌چرخد تا فشار ناشی از فرود به‌طور یکنواخت روی پا توزیع شود. در این حالت، قوس پا کمی صاف می‌شود تا شوک فرود را جذب کند. اما گاهی ناپایداری در مفصل ساب‌تالار، یعنی جایی که استخوان‌های پاشنه و مچ پا به هم می‌رسند، باعث می‌شود پا بیش از حد به داخل بچرخد (پرونیشن). به این ترتیب بیشتر وزن بدن روی قوس پا می‌افتد و قوس را صاف می‌کند. این امر روی بعضی از بافت‌ها و عضلات پا، مثل نوار فاشیا در کف پا یا عضله تیبیالیس خلفی در پشت ساق پا، فشار بیشتری وارد می‌کند. ضمن اینکه بیشتر شوک ناشی از فرود توسط انگشت شست و انگشت دوم پا جذب می‌شود و فشار زیادی به این دو انگشت وارد می‌کند.

در مقابل، گاهی استخوان‌ها و عضلات پا سفت‌تر از حد طبیعی هستند. برای مثال استخوان‌های متاتارس در کف پا سخت می‌شوند یا عضله‌های تیبیالیس در ساق پا بیش از حد منقبض می‌شوند. این امر باعث می‌شود که هنگام گام برداشتن قوس پا انعطاف لازم را نداشته باشد که در این صورت بیشتر وزن بدن روی لبه بیرونی پا و انگشتان کوچک پا می‌افتد و پا بیش از حد به سمت بیرون می‌چرخد (سوپینیشن). هر دو عارضه باعث می‌شوند که راه رفتن از حالت طبیعی خارج شود که به آن چرخش پاشنه پا گفته می‌شود.

جدول زیر دو عارضه پرونیشن (چرخش پا به داخل) و سوپینیشن (چرخش پا به بیرون) را باهم مقایسه می‌کند.

اور پرونیشن

اور پرونیشن زمانی رخ می‌دهد که پا پس از فرود آمدن، بیش از حد به سمت داخل می‌چرخد. این عارضه معمولاً باعث می‌شود فرد در حین راه رفتن کاملاً روی قوس پا فرود بیاید و افرادی که قوس کم یا کف پای صاف دارند نیز بیشتر در معرض آن هستند. در صورتی‌که اور پرونیشن اصلاح نشود می‌تواند تغییرات قابل توجهی در امتداد دیگر استخوان‌های پا و لگن ایجاد کند و به عوارض بیشتر در این نواحی منجر شود. چرخش پا به داخل می‌تواند آسیب‌های متعددی از جمله زانو درد، شکستگی‌های ناشی از فشار، التهاب نوار فاشیا در کف پا و التهاب تاندون آشیل را به دنبال داشته باشد.

اور پرونیشن در کودکان زیر ۵ سال نیز امری رایج است، زیرا قوس پاهای آن‌ها هنوز به‌طور کامل شکل نگرفته است. در بیشتر کودکان پس از شروع به راه رفتن، قوس پا حالت طبیعی خود را یافته و الگوی چرخش پاشنه پا به حالت طبیعی در می‌آید. اگر کودک شما بالای ۵ سال است و هنوز کف پای صاف دارد یا این عارضه باعث درد، ناراحتی یا بد راه رفتن کودک شده است، می‌توانید با مراجعه به یک کلینیک تخصصی پا احتمال وجود اور پرونیشن را بررسی و برای درمان اقدام کنید.

سوپینیشن

سوپینیشن نقطه مقابل پرونیشن است. این عارضه زمانی رخ می‌دهد که پا هنگام فرود به سمت بیرون چرخش می‌کند یا به اندازه کافی به داخل نمی‌چرخد و در نتیجه فشار بیشتری را روی لبه بیرونی پا قرار می‌دهد. افرادی که دارای قوس زیاد کف پا هستند، بیشتر در معرض سوپینیشن هستند. این عارضه که معمولاً به دلیل سفتی استخوان‌ها و عضلات کف پا و ساق پا رخ می‌دهد، نسبت به اور پرونیشن کمتر شایع است.

افرادی که هنگام راه رفتن یا دویدن دچار چرخش پا به بیرون می‌شوند بیشتر تعادل خود را از دست می‌دهند و خطر پیچ خوردگی مچ پا در آن‌ها بیشتر است. سوپینیشن مزمن می‌تواند منجر به درد، به ویژه در پاشنه پا شود و آسیب‌هایی مثل سندرم باند ایلیوتیبیال، التهاب نوار فاشیا در کف پا و التهاب تاندون آشیل را به دنبال داشته باشد. همانند اور پرونیشن، چرخش پا به بیرون نیز اگر اصلاح نشود، می‌تواند تغییرات ساختاری در امتداد استخوان‌های پا و لگن به وجود بیاورد و به عارضه‌های بیشتر در این نواحی منجر شود.

علل چرخش پا به داخل

چرخش پاشنه پا به داخل می‌تواند علل گوناگونی، از عوامل ژنتیک و ساختاری تا محیطی داشته باشند. برخی از این علل عبارتند از:

• کف پای صاف: کف پای صاف یا قوس کم پا می‌تواند باعث توزیع نامناسب وزن روی پا شده و موجب شود پا در هنگام راه رفتن بیش از حد به داخل بچرخد و روی قوس فرود بیاید.
• ضعف عضلانی: ضعف در عضلات حمایت‌کننده قوس پا، مانند عضله تیبیالیس خلفی، می‌تواند به صاف شدن قوس پا در هنگام فرود و چرخش پا به داخل منجر شود.
• اضافه وزن: افزایش وزن بدن یا اضافه وزن ناشی از بارداری، فشار مضاعف به قوس پا وارد می‌کند و باعث صاف شدن قوس پا می‌شود که از علل اور پرونیشن است.

علل چرخش پاشنه پا به بیرون

مواردی نیز وجود دارند که به‌طور خاص منجر به بروز سوپینیشن یا چرخش پا به بیرون می‌شوند. این علل عبارتند از:

• قوس پای بلند: افرادی که به طور طبیعی قوس پای بلندی دارند، انعطاف‌پذیری کمتری در پا دارند و در هنگام گام برداشتن روی لبه بیرونی پا فرود می‌آیند و پا را به بیرون می‌چرخانند.
• سختی اسکلت پا: سختی یا انعطاف‌ناپذیری استخوان‌های قوس پا اجازه حرکت کافی به سمت داخل را نمی‌دهد و منجر به سوپینیشن می‌شود.
• سفتی عضلات ساق پا: سفتی و انقباض بیش از حد عضلات ساق پا دامنه حرکت مچ پا را محدود می‌کند و پا برای جبران کمبود کشش عضلات به سمت بیرون متمایل می‌شود تا از فشار رها شود.

عوارض ناشی از چرخش پاشنه پا

چرخش پاشنه پا، چه به صورت پرونیشن و چه به صورت سوپینیشن، می‌تواند عوارض جدی در پی داشته باشد. این عوارض بیشتر هنگام ایستادن یا راه رفتن طولانی مدت یا انجام فعالیت‌های ورزشی مثل دویدن خود را نشان می‌دهند. عوارض چرخش پاشنه پا ابتدا در کف پا و پاشنه خود را نشان می‌دهند اما در صورت عدم درمان می‌توانند ساق پا، زانو و لگن را نیز تحت تأثیر قرار دهند.

بونیون، میخچه و تاول

چرخش پا به داخل باعث توزیع نامناسب فشار روی پا می‌شود که می‌تواند منجر به تشکیل بونیون و میخچه شود. بونیون یک برآمدگی استخوانی است که در پایه انگشت شست ایجاد می‌شود و دلیل آن معمولاً فشار طولانی‌مدت به مفصل شست پا است. این فشار مفصل را از حالت طبیعی خارج می‌کند، به سایر انگشتان پا فشار می‌آورد و منجر به تشکیل بونیون می‌شود. میخچه‌ها نیز برآمدگی‌های کوچک، گرد و برجسته از پوست سفت شده هستند که گاهی ممکن است دردناک باشند. میخچه‌ها معمولاً به دلیل اصطکاک و فشار مکرر روی پوست به وجود می‌آیند و اغلب در کف پا و انگشتان پا ظاهر می‌شوند. چرخش پاشنه پا به بیرون نیز با فشار بیش از حد بر لبه‌های بیرونی پا باعث ایجاد میخچه و تاول در این نواحی می‌شود.

شکستگی‌های ناشی از فشار

شکستگی‌های ناشی از فشار معمولاً به دلیل فعالیت بیش از حد و ضربه‌های مکرر به پا اتفاق می‌افتند. در این شرایط عضلات دیگر قادر به جذب شوک حاصل از ضربه نیستند و این شوک را به استخوان منتقل می‌کنند، که نتیجه آن ایجاد ترک‌ها و شکستگی‌های کوچک در سطح استخوان است. در چرخش پاشنه پا عدم جذب مناسب شوک حاصل از فرود، خطر شکستگی‌های ناشی از فشار را افزایش می‌دهد.

درد مچ پا و پیچ‌خوردگی

درد در ناحیه مچ پا و پیچ خوردگی مچ پا از عوارض شایع چرخش پاشنه پا است که در هر دو حالت اور پرونیشن و سوپینیشن دیده می‌شود. چرخش پا به داخل باعث می‌شود مفصل‌ها از حالت طبیعی خود خارج شوند و در نتیجه عضلات و تاندون‌ها مجبورند برای حمایت از مفاصل فشار بیشتری را تحمل کنند. گاهی این فشار به ویژه در حرکت‌های سریع ورزشی به قدری زیاد می‌شود که عضلات و تاندون‌ها دچار پارگی یا آسیب شده و باعث پیچ خوردگی مچ پا می‌شوند.

چرخش پا به بیرون نیز با عارضه‌ای به نام پیچ خوردگی جانبی مچ پا همراه است. این عارضه بیشتر زمانی اتفاق می‌افتد، که فرد دچار سوپینیشن روی پاشنه پا فرود بیاید که معمولاً در پرش‌ها و فعالیت‌های ورزشی شایع است. در این حالت به رباط‌های بیرونی مچ پا فشار وارد می‌شود و اگر این فشار خارج از تحمل رباط باشد، آسیب رخ می‌دهد. به طور کلی پیچ خوردگی مچ پا در سوپینیشن شایع‌تر است چرا که نیروی حاصل از فرود در هنگام راه رفتن یا دویدن در لبه بیرونی پا و مچ پا متمرکز می‌شود. در نتیجه پا دچار عدم تعادل شده و مچ پا مستعد پیچ خوردگی می‌شود.

عدم تعادل و احتمال افتادن

چرخش بیش از حد پاشنه پا به داخل باعث صاف شدن قوس پا می‌شود و این امر بر هماهنگی کل پا تأثیر منفی می‌گذارد. این عدم هماهنگی فشار بیشتری روی عضلات، تاندون‌ها و مفصل‌ها وارد کرده و منجر به بی‌ثباتی مفصل مچ پا و زانو می‌شود که به خصوص در حرکت‌های سریع یا دویدن روی زمین‌های ناهموار خود را نشان می‌دهد و احتمال افتادن را افزایش می‌دهد. در سوپینیشن نیز فشار مضاعف روی مچ پا در طولانی‌مدت باعث ضعیف شدن مچ پا می‌شود و احتمال افتادن را بالا می‌برد.

التهاب کف پا و خار پاشنه

یکی از عوارض مهم سوپینیشن، التهاب فاشیای کف پا (فاشیای پلانتار) است. فاشیای کف پا نوار ضخیمی از بافت است که در امتداد قوس کف پا کشیده شده و پاشنه را به انگشتان پا متصل می‌کند. چرخش پا به بیرون فشار و تنش زیادی بر این بافت وارد می‌کند و باعث کشیدگی بیش از حد، سایش و حتی ایجاد پارگی در آن می‌شود. اورپرونیشن نیز می‌تواند در بلند مدت با صاف کردن قوس پا به فاشیای کف پا فشار وارد کند و باعث التهاب آن شود. این التهاب با درد تیز در پاشنه مشخص می‌شود و در نهایت به تشکیل خار پاشنه منتهی می‌گردد. خار پاشنه در واقع پاسخ بدن به استرس و فشار وارد شده روی رباط و تاندون پا است که به صورت یک زائده استخوانی از زیر استخوان پاشنه در داخل پا بیرون می‌زند.

التهاب تاندون آشیل

تاندون آشیل، نوار بافتی ضخیمی است که عضلات ساق پا را به استخوان پاشنه متصل می‌کند. فعالیت بیش از حد به ویژه دویدن و ورزش کردن می‌تواند روی تاندون فشار وارد کرده و آن را ملتهب کند و در صورت بی‌توجهی ممکن است به پارگی تاندون منجر شود. چرخش بیش از حد پا به داخل، باعث کشیده شدن تاندون در قسمت پاشنه می‌شود که به مرور زمان می‌تواند آن را ملتهب کند. در سوپینیشن نیز بیشتر فشار ناشی از فرود پا روی زمین به لبه بیرونی پا و پاشنه منتقل می‌شود. فشاری که به پاشنه منتقل می‌شود به مرور زمان باعث تحریک تاندون آشیل می‌شود و در بلند مدت می‌تواند تاندون را دچار پارگی‌های جزئی، درد و التهاب کند.

درد ساق پا (شین اسپلینت)

اصطلاح شین اسپلینت به درد در امتداد استخوان ساق پا (درشت نی) اشاره دارد. درد ساق پا معمولاً در ورزشکارانی رخ می‌دهد که اخیراً روتین ورزشی خود را تغییر داده و تمرین‌های سنگین‌تری انجام می‌دهند. چرخش پاشنه پا معمولاً باعث چرخش درشت‌نی در ساق پا می‌شود و بر روی تاندون‌های تیبیالیس در ساق پا فشار وارد می‌کند که منجر به درد ساق پا (شین اسپلینت) می‌شود. این درد معمولاً در اثر فعالیت‌های پرتحرک مانند دویدن یا پرش و توقف‌های مکرر ایجاد می‌شود و در صورت استفاده از کفش‌های نامناسب تشدید می‌یابد.

سندرم باند ایلیوتیبیال

نوار ایلیوتیبیال یا نوار IT یک نوار بافتی قوی است که از لگن شروع شده، در قسمت بیرونی ران پا امتداد یافته و به استخوان ساق پا در زیر مفصل زانو متصل می‌شود. سندرم باند ایلیوتیبیال زمانی رخ می‌دهد که این نوار بافتی در اثر مالش روی استخوان‌های زانو یا لگن تحریک یا متورم می‌شود. چرخش پاشنه پا باعث می‌شود قسمت‌های مختلف پا به‌درستی در یک راستا قرار نگیرند و استخوان‌های ران پا نیز دچار چرخش شوند. این چرخش باعث جابه‌جایی مفصل‌های زانو و لگن می‌شود که نوار ایلیوتیبیال را تحریک کرده، آن را ملتهب و دردناک می‌کنند.

درد زانو، لگن و کمر

چرخش پاشنه پا به مرور زمان باعث جابه‌جایی و ناهماهنگی سایر قسمت‌های پا و لگن می‌شود. اگر چرخش پا به داخل باشد، به دنبال آن استخوان‌های ساق و ران‌ها نیز به داخل می‌چرخند که باعث می‌شود استخوان لگن نیز به جلو متمایل شود. اگر چرخش پا به بیرون باشد عکس این موضوع رخ می‌دهد. این تغییرات ساختاری باعث کشیدگی و ضعیف شدن عضلات ساق پا و ران شده و عملکرد مفصل‌های مچ پا، زانو و لگن را مختل می‌کند. برای مثال ضعیف شدن نوار بافتی ایلیوتیبیال در قسمت بیرونی ران پا باعث بی‌ثباتی مفصل‌های زانو و لگن و درد در این نواحی می‌شود. جابه‌جایی استخوان لگن نیز روی مهره‌های کمر اثر می‌گذارد و باعث فشرده شدن دیسک‌های بین مهره‌ها و کمردرد می‌شود.

تشخیص چرخش پاشنه پا در منزل

روش‌هایی وجود دارد که می‌تواند به شما در تشخیص چرخش پاشنه پا و نوع آن در منزل کمک کند. با این حال لازم است توجه داشته باشید که هیچ کدام از این روش‌ها برای تشخیص چرخش پاشنه پا دقت کافی را ندارند و برای تشخیص دقیق بهتر است به یک کلینیک تخصصی پا مراجعه شود تا پزشک با معاینه و آنالیز راه رفتن و در صورت لزوم اسکن کف پا به نتیجه قطعی برسد.

بررسی الگوی سایش کفش

یکی از ساده‌ترین روش‌ها برای تعیین نوع چرخش پاشنه پا، بررسی الگوهای سایش در کفش‌ها است. برای این منظور کفش‌ها را روی یک سطح صاف قرار دهید. به پاشنه و کف کفش نگاه کنید تا ببینید بیشترین ساییدگی در کجا متمرکز است. الگوهای سایش را با نتایج زیر مقایسه کنید.

• پرونیشن: اگر ساییدگی بیشتر در لبه داخلی کفش‌ها، به‌ویژه در اطراف انگشت شست و پاشنه مشهود است احتمال پرونیشن وجود دارد. این یعنی پاها هنگام دویدن بیش از حد به سمت داخل می‌چرخند و باعث افزایش سایش در این نواحی می‌شوند.
• سوپینیشن: اگر ساییدگی در لبه بیرونی کفش‌ها، به‌ویژه در اطراف انگشتان کوچک و پاشنه خارجی متمرکز شده است، احتمال سوپینیشن وجود دارد. این یعنی پاها به اندازه کافی به سمت داخل نمی‌چرخند و این باعث می‌شود فشار بیشتری روی لبه بیرونی پا وارد شود.
• چرخش طبیعی پاشنه پا: الگوی سایش به شکل S از پاشنه خارجی تا نزدیک به انگشت شست نشان‌دهنده گام‌برداری با چرخش طبیعی است.

بررسی اثر پای خیس

بررسی اثر پای خیس یک روش سریع و آسان برای ارزیابی نوع قوس پا است که می‌تواند سرنخ‌هایی درباره چرخش پاشنه پا ارائه دهد. برای انجام این آزمایش مراحل زیر را انجام دهید.

1. کف پا را با آب خیس کنید.
2. روی یک تکه مقوا یا سطحی که اثر پا قابل مشاهده باشد بایستید.
3. پاها را از روی سطح برداشته و شکل اثر پا را مشاهده کنید.

اثر پا را با نتایج زیر مقایسه کنید تا نوع چرخش پاشنه پا مشخص شود.

• پرونیشن: اگر اثر پا بیشتر سطح پا، از جمله قوس را نشان می‌دهد، احتمال پرونیشن وجود دارد. این اثر نشان‌دهنده تخت شدن بیش از حد پا است.
• سوپینیشن: اگر اثر پا فقط پاشنه، پنجه و یک اتصال باریک بین آنها را نشان می‌دهد، احتمال سوپینیشن وجود دارد. این اثر نشان‌دهنده قوس بلند پا و کمترین تخت شدن است.
• چرخش طبیعی پاشنه پا: اثر پای طبیعی قوسی متوسط را نشان می‌دهد که بخش میانی پا قابل مشاهده است اما به‌طور کامل تخت نشده است.

بررسی فضای زیر پا

یکی دیگر از روش‌های تشخیص چرخش پاشنه پا به ویژه در افراد بزرگسال بررسی فضای زیر قسمت داخلی قوس پا هنگام ایستادن است. برای این منظور با پای برهنه روی یک سطح محکم مثل سنگ یا کف‌پوش چوبی بایستید و از فردی بخواهید انگشت اشاره خود را زیر قوس کف پای شما قرار دهد، سپس نتیجه را بررسی کنید.

• چرخش طبیعی پاشنه پا: اگر شخصی بتواند یک انگشت را بدون ایجاد ناراحتی و درد زیر قوس کف پای شما وارد کند، احتمالاً قوس‌های طبیعی دارید و دچار پرونیشن نیستید.
• پرونیشن: اگر فضایی برای لغزاندن انگشت زیر قوس پا وجود نداشته باشد، احتمالاً کف پای صاف دارید که می‌تواند نشان‌دهنده پرونیشن باشد.
• سوپینیشن: اگر فضای زیادی زیر قوس کف پا وجود داشته باشد می‌تواند نشان دهنده سوپینیشن باشد.

در نظر داشته باشید که این تست فقط وضعیت قوس پا را هنگام ایستادن بررسی می‌کند و نمی‌تواند به طور قطعی نشان دهد که شما هنگام راه رفتن یا دویدن چرخش پاشنه پا دارید یا خیر.

درمان چرخش پاشنه پا در کلینیک تخصصی پای کودکان دیاکو

 اصلاح چرخش پاشنه پا بعد از هشت ماه استفاده از کفش و کفی طبی مخصوص کلینیک دیاکو

درمان چرخش پاشنه پا معمولاً ترکیبی از روش‌های غیرجراحی است که می‌تواند شامل انتخاب کفش و کفی مناسب، استفاده از بریس یا مچ‌بندهای طبی، و انجام تمرینات اصلاحی تحت نظارت فیزیوتراپیست باشد. درمان در کودکان معمولاً پس از ۵ سالگی آغاز می‌شود، زیرا تا آن زمان الگوی راه رفتن به طور کامل شکل نگرفته و ممکن است با رشد کودک چرخش پاشنه پا خود به خود بهبود یابد.

ساخت کفش و کفی مخصوص

برای درمان مؤثر چرخش پاشنه پا، انتخاب کفش و کفی مناسب بسیار مهم است. کفش‌های مناسب باید حمایت کافی از قوس پا و پاشنه داشته باشند و همچنین دارای کفی‌های قابل تعویض با پشتیبانی مناسب باشند. کفی‌های طبی باید به طور اختصاصی طراحی شوند تا نیازهای خاص هر فرد را برآورده کنند و از فشار اضافی بر روی نقاط خاصی از پا جلوگیری کنند.

کفش مخصوص پرونیشن

ساخت کفش طبی اختصاصی در کلینیک پای کودک دیاکو

برای افرادی که از پرونیشن رنج می‌برند، کفش و کفی مناسب باید ویژگی‌های زیر را داشته باشد.

• کفش‌هایی با میانه متراکم و کفی‌های تقویت شده می‌تواند به پشتیبانی از قوس پا و جلوگیری از تخت شدن آن کمک کند.
• پایه عریض کفش در ناحیه میانی پا می‌تواند از فروپاشی قوس به سمت داخل جلوگیری کرده و پایداری بیشتری برای پاها فراهم کند.
• جنس دیواره کفش در قسمت پاشنه باید محکم و غیرقابل انعطاف باشد تا از حرکت جانبی مچ پا جلوگیری کرده و به تثبیت پا کمک کند.
• ساخت کفی اختصاصی با پشتیبانی قوی از قوس و تراز کردن پاشنه برای کاهش فشار و بهبود گام‌برداری حائز اهمیت است. مطالعه‌ای در سال 2015 بر روی 20 کودک با کف پای صاف انجام شد که به مدت سه ماه از کفی‌های طبی سفارشی استفاده کردند. در پایان این مطالعه، آزمایش‌ها نشان داد که این کودکان درد کمتری داشتند و تعادل آن‌ها بهبود یافته بود.

کفش خصوص سوپینیشن

برای افرادی که از سوپینیشن رنج می‌برند، کفش و کفی مناسب باید ویژگی‌های زیر را داشته باشد.

• کفش باید به گونه‌ای طراحی شده باشد که برای افرادی با قوس بلند کف پا مناسب باشد و پشتیبانی لازم را ارائه دهد.
• کفش باید دارای کفی ضخیم و بالشتک‌های نرم با قابلیت جذب شوک باشد تا فشارهای وارد شده به پا در هنگام راه رفتن یا دویدن کاهش یابد و از آسیب‌های ناشی از ضربه‌ها جلوگیری شود.
• بهتر است کفش در قسمت پاشنه پا ساق بلندی داشته باشد که مچ پا را پوشش دهد. چنین کفشی به تعادل بیشتر در زمان گام‌برداری کمک می‌کند و از پیچ‌خوردگی مچ پا یا افتادن جلوگیری می‌کند.
• ضرورت دارد که کفش‌ها قبل از فرسودگی بیش از حد برای جلوگیری از بدتر شدن سوپینیشن تعویض شوند.
• ساخت کفی اختصاصی به پشتیبانی از قوس بلند پا و بهبود گام‌برداری کمک می‌کند. برخی از این کفی‌ها دارای بالشتک‌های نرم در قسمت پاشنه هستند تا به رفع درد ناشی از خار پاشنه، که از عوارض شایع سوپینیشن است، کمک کنند.

بریس و مچ بند

از موثرترین روش‌ها برای اصلاح چرخش پاشنه پا، استفاده از بریس‌ها و مچ‌بندهای مخصوص است. هدف از استفاده از بریس و مچ‌بند طبی بازیابی عملکرد طبیعی پا و جلوگیری از پیشرفت عوارض ناشی از چرخش پاشنه پا است. بریس با محدود کردن حرکت و اِعمال نیروی کنترل شده برای توزیع مجدد فشار در تمام کف پا این هدف را به انجام می‌رساند. در این راستا بریس‌ها باید طوری طراحی شوند که فشار را از روی عضلات و استخوان‌های پا بردارند، اصطکاک بین استخوان‌ها و بافت‌ها را به حداقل برساند، تکیه‌گاه نرمی برای نقاط حساس به درد فراهم کنند، ناهنجاری‌ها را اصلاح کنند، تعادل پا را حفظ کنند و پا را مورد حمایت قرار دهند.

در مورد کودکان بریس به عنوان یک پشتیبان عمل کرده و کمک می‌کند پای کودک به مرور زمان در وضعیت صحیح قرار بگیرد و به تدریج عضلات تقویت شوند. در نهایت، با ایجاد حافظه عضلانی و تقویت کافی، نیاز به استفاده از بریس کاهش می‌یابد و کودک می‌تواند بدون وابستگی به آن به درستی راه برود.

بریس ها از نظر انعطاف‌پذیری به سه نوع نرم، سخت و نیمه سخت تقسیم می‌شوند.

• بریس‌های نرم (منعطف): این نوع بریس‌ها تکیه‌گاهی نرم برای محافظت از پا هستند. این بریس‌ها از پدهای نرم برای جلوگیری از ضربه و کاهش اصطکاک بین پا و سطح زمین برخوردارند. دوام بریس‌های نرم کم است و ممکن است پس از مدتی نیاز به تعویض داشته باشند.
• بریس‌های سخت: این نوع بریس‌ها برای حمایت از قوس پا و ناهنجاری‌های انعطاف‌پذیر پا طراحی می‌شوند و دوام بسیار خوبی دارند. بریس‌های سخت برای کنترل یا کاهش حرکت پا طراحی می‌شوند اما نرمی، محافظت و ضربه‌گیری کمی دارند.
• بریس‌های نیمه‌سخت: این نوع بریس‌ها رایج‌ترین نوع بریس هستند که مزایای بریس‌های نرم یعنی برخورداری از پد، ضربه‌گیری و محافظت از پا را با مزایای بریس‌های سخت یعنی حمایت از قوس پا و کنترل حرکات پا ترکیب می‌کنند. بریس‌های نیمه‌سخت قابل تنظیم هستند و می‌توان آن‌ها را مطابق با تغییرات پا اصلاح کرد. دوام این بریس‌ها از بریس‌های نرم بیشتر است اما در هر صورت ممکن است پس از مدتی نیاز به تعویض داشته باشند.

فیزیوتراپی

فیزیوتراپی می‌تواند به شما کمک کند تا نحوهٔ راه رفتن خود یا کودکتان را اصلاح کنید تا از شدت پرونیشن یا سوپینیشن کاسته شود. حرکات اصلاحی متعددی وجود دارند که در تقویت عضلات پاها و تغییر نحوهٔ انتقال وزن مؤثر هستند. این تمرین‌ها می‌توانند به تقویت عضلات کف پا کمک کرده و از انتقال بیش از حد وزن به داخل یا خارج پاها جلوگیری کنند. کودکان ممکن است برای انجام این حرکات نیاز به نظارت والدین داشته باشند.

جراحی

جراحی برای اصلاح چرخش پاشنه پا به‌ندرت و تنها در موارد شدید به‌عنوان آخرین راهکار استفاده می‌شود. این جراحی شامل بازسازی استخوان‌ها برای تراز بهتر قوس کف پا است. در موارد خاص، از ایمپلنت فلزی برای تثبیت ناحیه استفاده می‌شود. همچنین، جراحی ممکن است برای ترمیم تاندون‌های پاره شده یا سایر آسیب‌های مرتبط با چرخش پاشنه پا انجام شود. با این حال، برای کودکان خردسال تقریباً هیچ‌گاه جراحی توصیه نمی‌شود و بیشتر درمان‌های غیرجراحی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

زندگی با چرخش پاشنه پا

چرخش پاشنه پا بهتر است به‌طور کامل درمان شود تا از ناراحتی و آسیب‌های طولانی‌مدت جلوگیری کند. با این حال، افرادی که دچار این مشکل هستند و هنوز برای درمان اقدام نکرده‌اند، می‌توانند از طریق چند راهکار علائم را کاهش داده و کیفیت زندگی خود را بهبود دهند.

اور پرونیشن (چرخش پاشنه پا به داخل)

چرخش پاشنه پا به داخل، بسته به شدت آن می‌تواند فعالیت‌های جسمانی و عملکرد روزانه را برای فرد دشوار کند. با اینحال رعایت نکات زیر می‌تواند تا حدی زندگی را برای فرد هموارتر و عوارض آن را کمتر کند.

• کفش‌هایی با کفی محکم در بخش میانی و پشتیبانی قوی قوس پا انتخاب کنید، تا فشار روی قوس پا به‌درستی توزیع شده و از صاف شدن بیش از حد کف پا جلوگیری شود.
• از کفی‌های مخصوص استفاده کنید تا پاها در وضعیتی صحیح قرار بگیرند و از چرخش غیرطبیعی پاشنه جلوگیری شود.
• برای کاهش فشار روی پاها، روی سطوح نرم مانند چمن بدوید یا راه بروید، زیرا این سطوح شوک پا را بهتر جذب می‌کنند.
• کفش‌های فرسوده را به‌طور منظم تعویض کنید تا حمایت و پشتیبانی لازم پاها حفظ شود و از ایجاد مشکلات جدید جلوگیری شود.

سوپینیشن (چرخش پاشنه پا به خارج)

چرخش پاشنه پا به خارج هم دشواری‌های متعددی را در زندگی برای فرد به وجود می‌آورد که با رعایت برخی نکات ساده مانند موارد زیر، می‌توان از برخی از آن‌ها پیشگیری کرد.

• کفش‌هایی با بالشتک اضافی، به‌ویژه در ناحیه پاشنه و لبه بیرونی انتخاب کنید تا فشار و ضربه‌های وارده به پا بهتر جذب شود و از آسیب به پاشنه و لبه خارجی پا جلوگیری شود.
• به‌طور منظم تمرینات کششی انجام دهید تا انعطاف‌پذیری عضلات و تاندون‌ها افزایش یابد و قدرت پاها بیشتر شود. این کار به بهبود وضعیت گام برداشتن کمک می‌کند.
• استفاده از کفی‌های ارتوپدی و ارتزها را برای تثبیت گام‌ها و کاهش درد پاشنه در نظر بگیرید، تا پاها در وضعیت صحیح قرار گرفته و از بروز مشکلات بیشتر جلوگیری شود.

سوالات متداول

آیا آسیب‌های قبلی می‌توانند منجر به چرخش پاشنه پا (پرونیشن و سوپینیشن) شوند؟

بله، آسیب‌های قبلی به ویژه اگر نادیده گرفته شوند می‌توانند منجر به دردهای مزمن شوند. در این موارد، فرد سعی می‌کند با تغییر الگوی راه رفتن خود با این درد مقابله کند اما ممکن است منجر به چرخش پاشنه پا شود.

آیا بارداری می‌تواند منجر به پرونیشن شود؟

بله، افزایش وزن در زمان بارداری می‌تواند باعث کاهش قوس کف پا و اور پرونیشن شود.

آیا راه رفتن روی سطوح سخت می‌تواند منجر به چرخش پاشنه پا شود؟

بله، راه رفتن روی سطوح سخت به دلیل فشاری که به کف پا وارد می‌کند می‌تواند منجر به چرخش پاشنه پا به‌خصوص سوپینیشن شود.

آیا اور پرونیشن در کودکان طبیعی است؟

اورپرونیشن در کودکان زیر ۵ سال به دلیل تکامل نیافتن قوس پا امری طبیعی است، اما اگر این عارضه پس از ۵ سالگی ادامه پیدا کند و منجر به درد یا مشکلات راه رفتن شود، بهتر است به متخصص ارتوپد مراجعه شود.

آیا سوپینیشن در کودکان رایج است؟

سوپینیشن در کودکان کمتر رایج است، اما اگر علائمی مانند قوس پای زیاد یا راه رفتن غیرعادی مشاهده شود، باید با یک متخصص ارتوپد مشورت کرد تا از عوارض احتمالی جلوگیری شود.

چگونه می‌توان از اور پرونیشن پیشگیری کرد؟

با انتخاب کفش‌های مناسب با پشتیبانی کافی از قوس و پاشنه پا، و همچنین حفظ وزن مناسب می‌توان از اور پرونیشن پیشگیری کرد.

آیا چرخش پاشنه پا (پرونیشن و سوپینیشن) می‌تواند موجب تغییر ظاهری بدن شود؟

بله، چرخش پاشنه پا ممکن است با اعمال فشار نامتعادل در قسمت‌های مختلف پا منجر به هم‌ترازی نادرست بدن و بروز مشکلات در ستون فقرات و لگن شود.

آیا چرخش پاشنه پا (پرونیشن و سوپینیشن) می‌تواند به مشکلاتی در انگشتان پا منجر شود؟

بله، چرخش پاشنه پا ممکن است با توزیع نامناسب فشار روی انگشتان پا به تشکیل میخچه، بونیون (برآمدگی استخوانی در پایه انگشت شست) و تغییر شکل انگشتان پا منجر شود.

آیا ممکن است چرخش پاشنه پا (پرونیشن و سوپینیشن) فقط در یک پا اتفاق بیفتد؟

بله، دلیل این امر می‌تواند عدم تقارن طبیعی بدن، تفاوت در قدرت و انعطاف‌پذیری عضلات بین دو پا، یا حتی آسیب‌ها و شرایط قبلی که یک پا را بیشتر از دیگری تحت تأثیر قرار داده‌اند، باشد.

آیا چرخش پاشنه پا (پرونیشن و سوپینیشن) می‌تواند به مرور زمان بدتر شود؟

بله، چرخش پاشنه پا اگر درمان یا به‌درستی مدیریت نشود، می‌تواند به مرور زمان بدتر شود و مشکلات اسکلتی-عضلانی بیشتری ایجاد کند.

آیا سوپینیشن می‌تواند در ورزشکاران باعث آسیب‌دیدگی شود؟

بله، سوپینیشن می‌تواند خطر پیچ‌خوردگی مچ پا، آسیب‌های ناشی از فشار بیش از حد و درد در ناحیه ساق و زانو را در ورزشکاران افزایش دهد.

آیا با وجود اور پرونیشن یا سوپینیشن می‌توانم ورزش حرفه‌ای انجام بدهم؟

بله، اما پیش از آن باید اقدامات مناسبی مانند تهیه کفش‌ مناسب، کفی‌های طبی و تمرینات اصلاحی را انجام دهید، تا از آسیب‌دیدگی جلوگیری کرده و عملکرد پای خود را بهبود ببخشید. مشورت با یک متخصص نیز توصیه می‌شود.

آیا امکان دارد که اورپرونیشن و سوپینیشن هم‌زمان در یک فرد وجود داشته باشد؟

بله، اما معمولاً در پاهای مختلف رخ می‌دهد، به این معنی که یک پا ممکن است دچار اورپرونیشن و پای دیگر دچار سوپینیشن باشد. این عارضه ممکن است به دلیل عدم تقارن طبیعی بدن، تفاوت در ساختار پاها، یا آسیب‌ها و شرایط قبلی که بر هر پا به صورت متفاوتی تأثیر گذاشته‌اند، به وجود بیاید.