دررفتگی مادرزادی مفصل لگن یکی از مشکلات شایع در نوزادان است و در صورت عدم تشخیص و درمان به‌موقع، می‌تواند منجر به عوارض جدی در بزرگسالی شود. این مشکل، زمانی رخ می‌دهد که سر استخوان ران (فمور) به‌درستی درون حفره لگنی قرار نمی‌گیرد. در این صورت می‌تواند باعث مشکلات حرکتی و حتی درد مزمن در آینده شود. تشخیص زودهنگام و درمان مناسب این بیماری، به‌ویژه در شش ماه اول تولد نوزاد، می‌تواند از بروز عوارض بعدی جلوگیری کرده و آینده‌ای سالم و بی‌دردسر را برای کودک تضمین کند. به‌این‌ترتیب بهتر است والدینی که با این مشکل روبرو می‌شوند، اطلاعات کاملی درباره علل، علائم و روش‌های درمان این بیماری داشته باشند تا بتوانند بهترین تصمیمات را برای سلامتی فرزندشان بگیرند.

 

دررفتگی مادرزادی لگن چیست؟

دررفتگی مادرزادی لگن در اثر رشد نکردن کامل مفصل لگن نوزاد

مفصل لگن از نوع گوی و کاسه‌ای است که در حالت طبیعی، گوی بالای استخوان ران در داخل کاسه لگن قرار می‌گیرد. دررفتگی مادرزادی لگن (DDH – Developmental Dysplasia of the Hip) که قبلا به آن (CHD – Congenital Hip Dislocation) گفته می‌شد، وضعیتی است که در آن مفصل لگن نوزاد به‌درستی رشد نکرده و کاسه لگن کم‌عمق است. این حالت باعث می‌شود که گوی استخوان ران به طور جزئی یا کامل از حفره خارج شود.

دررفتگی مادرزادی لگن می‌تواند یک ناهنجاری خفیف تا دررفتگی کامل لگن باشد. حدود ۹۵ درصد از نوزادانی که با این مشکل به دنیا می‌آیند، با موفقیت درمان می‌شوند. این بیماری در دختران شایع‌تر است و از هر ۶۰۰ دختر یک نفر را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد، درحالی‌که در پسران این نسبت به یک نفر در هر ۳۰۰۰ نفر کاهش می‌یابد. جالب‌توجه است که لگن چپ سه برابر بیشتر از لگن راست تحت‌تأثیر قرار می‌گیرد و حتی در برخی موارد، هر دو لگن دچار دررفتگی می‌شوند.‌

عوامل ایجاد دررفتگی مادرزادی لگن عبارت‌اند از:

  • سابقه خانوادگی
  • نوزاد اول بودن (به دلیل فضای محدود رحم)
  • جنسیت دختر
  • قرار گرفتن در وضعیت بریچ در دوران بارداری (پایین بودن پاهای نوزاد در رحم)
  • بارداری چندقلویی

این مشکل در نوزادانی که با اختلالات دیگری مانند فلج مغزی یا بیماری اسپینا بیفیدا متولد می‌شوند، بیشتر دیده می‌شود. در یک‌سوم موارد نیز سابقه خانوادگی از دررفتگی مادرزادی لگن وجود دارد که نشان‌دهنده تأثیر عوامل ژنتیکی در این بیماری است.

نکتهٔ بسیار مهم در درمان دررفتگی مادرزادی لگن نوزاد، زمان تشخیص آن است. بهترین زمان تشخیص و درمان دررفتگی لگن نوزاد، قبل از شش‌ماهگی است. در این سنین، بافت‌های استخوانی نوزاد به‌سرعت درحال‌رشد و شکل‌گیری هستند و با استفاده از روش‌های درمانی غیرتهاجمی مانند بریس، می‌توان به‌راحتی مفصل را به موقعیت صحیح بازگرداند. پس درصورتی‌که این مشکل در این دوره زمانی درمان نشود، ممکن است نیاز به روش‌های تهاجمی‌تر مانند جراحی باشد که هرچه کودک بزرگ‌تر شود، احتمال موفقیت آن نیز کمتر خواهد شد.

انواع دررفتگی مادرزادی لگن بر اساس شدت

دررفتگی مادرزادی لگن دارای انواع مختلفی از خفیف تا شدید است. شناخت و تشخیص میزان شدت این دررفتگی اهمیت بسیار زیادی دارد، به این دلیل که بر روی نوع درمان و میزان موفقیت آن موثر است. پزشکان بر اساس شدت جابه‌جایی و سایر عوامل مرتبط، تصمیم می‌گیرند که آیا روش‌های غیرتهاجمی کافی هستند یا نیاز به عمل جراحی دررفتگی لگن مادرزادی وجود دارد. پیگیری دقیق و منظم از سوی والدین و پزشکان، کلید موفقیت در درمان این اختلال است..

در این حالت، سر استخوان ران به طور کامل از حفره لگن خارج نشده است، اما به‌درستی نیز در جای خود قرار نگرفته و ممکن است کمی جابه‌جا شده باشد. این نوع از دررفتگی مادرزادی لگن اغلب علائم واضحی ندارد و ممکن است تنها با معاینه فیزیکی یا تصویربرداری مشخص شود. اگرچه این دررفتگی نوع خفیف در نظر گرفته می‌شود، اما همچنان نیازمند مراقبت و پیگیری پزشکی است تا از پیشرفت به‌سوی مشکلات جدی‌تر جلوگیری شود.

در نوع متوسط، سر استخوان ران به طور جزئی از حفره لگنی خارج شده است. این وضعیت می‌تواند باعث ایجاد ناپایداری در مفصل ران شود و نیاز به اقدام درمانی دارد تا از پیشرفت اختلال و جابه‌جایی کامل جلوگیری شود. در این حالت، درمان به‌موقع و مؤثر می‌تواند از بروز عوارض طولانی‌مدت جلوگیری کند. معمولا در این شرایط، پزشک استفاده از بریس یا گچ‌گیری را توصیه می‌کند تا مفصل ران به‌درستی تثبیت شود. پیگیری و نظارت مداوم برای جلوگیری از بروز مشکلات بیشتر ضروری است. علاوه بر این، عدم درمان مناسب می‌تواند منجر به مشکلاتی مانند لنگیدن یا درد مزمن در بزرگسالی شود.

در شدیدترین نوع دررفتگی مادرزادی لگن، سر استخوان ران به طور کامل از حفره لگن خارج شده و در مکان دیگری قرار گرفته است. این نوع از دررفتگی نیازمند درمان فوری و جدی است، زیرا می‌تواند باعث مشکلات حرکتی و درد مزمن شود. بدون درمان مناسب، ممکن است ناهنجاری‌های دائمی در مفصل ران به وجود بیایند. درمان در این موارد معمولا شامل اقدامات جراحی است که برای اصلاح وضعیت مفصل ران ضروری هستند. این جراحی‌ها ممکن است شامل استئوتومی (تغییر شکل استخوان) یا حتی تعویض مفصل ران در موارد پیشرفته‌تر باشد. پس از جراحی، مراقبت‌های پس از عمل مانند فیزیوتراپی و توان‌بخشی ضروری است تا کودک به بهترین شکل ممکن بهبود یابد و مشکلات حرکتی حداقل شود.

علائم و راه‌های تشخیص خانگی دررفتگی مادرزادی لگن

ممکن است برای بسیاری از والدین این سؤال پیش بیاید که اصلا آیا دررفتگی لگن نوزاد درد دارد؟ در پاسخ باید گفت که یکی از خصوصیات بارز که می‌تواند دلیلی بر تشخیص دشوار این بیماری باشد، این است که نوزادان معمولا دردی را تجربه نمی‌کنند.ازاین‌رو والدین نباید به‌راحتی از کنار راه‌های تشخیص خانگی بگذرند. به این صورت که والدین می‌توانند با مشاهده برخی علائم و نشانه‌های ظاهری، احتمال وجود دررفتگی مادرزادی لگن را در نوزاد خود بررسی کنند. اگرچه این تشخیص‌ها نمی‌تواند جایگزین معاینات پزشکی شود، اما می‌تواند به والدین کمک کند تا در صورت لزوم، زودتر به پزشک مراجعه کنند. در ادامه این علائم را مرور می‌کنیم.

علائم ظاهری قابل تشخیص توسط والدین

علائم ظاهری دررفتگی مادرزادی لگن به طور قطعی نمی‌توانند وجود این اختلال را تأیید کنند، اما مشاهده هر یک از این نشانه‌ها می‌تواند دلیلی برای مراجعه به پزشک و انجام معاینات دقیق‌تر باشد. در ادامه علائم ظاهری قابل‌تشخیص را بررسی می‌کنیم.

عدم تقارن در طول پاهای نوزاد یکی از نشانه‌های دررفتگی مادرزادی لگن

  • عدم تقارن: عدم تقارن در طول پاهای نوزاد می‌تواند نشانه دررفتگی مادرزادی لگن باشد. چرا که وقتی دررفتگی مفصل ران برای چندین ماه وجود داشته باشد، ران‌ها به‌تدریج دامنه حرکتی خود را از دست می‌دهند و پا کوتاه‌تر به نظر می‌رسد؛ زیرا مفصل ران به سمت بالا حرکت کرده است.

چین‌های نامتقارن در ناحیه کشاله ران و باسن نوزادان نشانه دررفتگی مادرزادی لگن

چین‌های نامتقارن پوستی در ناحیه کشاله ران و باسن نوزادان نشانه‌ای از دررفتگی مادرزادی لگن

  • چین‌های پوستی: چین‌های نامتقارن در ناحیه کشاله ران و باسن نوزادان می‌توانند نشان‌دهنده دررفتگی مادرزادی لگن باشند. زیرا این عدم تقارن معمولا به این دلیل اتفاق می‌افتد که مفصل ران به‌‌درستی در حفره لگنی قرار ندارد.
  • صدای تقه مفصل ران: گاهی اوقات صدای تق‌تق در مفصل ران می‌تواند دلیل دررفتگی مادرزادی لگن باشد، اما صدای تق‌تق ممکن است در مفصل‌های طبیعی هم به دلیل رشد رباط‌های اطراف مفصل ران ایجاد شوند.
  • محدودیت در دامنه حرکت: نوزادانی که به دررفتگی مادرزادی لگن مبتلا هستند، ممکن است در حرکت‌دادن پاهای خود محدودیت داشته باشند. به‌ویژه هنگام تعویض پوشک، ممکن است متوجه شوید که نوزاد به‌سختی پاهای خود را باز می‌کند یا یکی از پاها به‌راحتی به طرفین باز نمی‌شود.
  • قوس بیش از حد کمر: در مواردی که هر دو مفصل ران دچار دررفتگی باشد، کودک پس از یادگیری راه‌رفتن، ممکن است دچار لنگیدن با قوس کمر بیش از حد یا کیفوز شود.
  • نشانه‌های غیرمستقیم: برخی از نوزادان مبتلا به دررفتگی مادرزادی لگن ممکن است به‌جای علائم قابل‌تشخیص، با نشانه‌های غیرمستقیمی مانند بد‌راه‌رفتن،تأخیر در شروع راه‌رفتن یا لنگیدن هنگام راه‌رفتن روبه‌رو می‌شوند.

تشخیص پزشکی دررفتگی مادرزادی لگن

تشخیص دررفتگی مادرزادی لگن یکی از مهم‌ترین مراحل برای جلوگیری از بروز مشکلات جدی در آینده است. این تشخیص باید در‌اسرع‌وقت و در مراحل اولیه زندگی نوزاد انجام شود تا بتوان با استفاده از روش‌های درمانی مناسب، از عوارض احتمالی جلوگیری کرد. فرایند تشخیص علائم دررفتگی مادرزادی لگن نوزاد شامل معاینات فیزیکی دقیق توسط پزشکان و استفاده از روش‌های پیشرفته تصویربرداری است.

معاینه فیزیکی

معاینه فیزیکی اولیه توسط پزشک، معمولا در روزهای ابتدایی پس از تولد نوزاد انجام می‌شود. پزشکان هنگام معاینه با استفاده از تکنیک‌های خاصی مانند تست‌های ارتولانی و بارلو، سعی می‌کنند هرگونه ناهنجاری در مفصل ران نوزاد را شناسایی کنند. این تست‌ها به طور معمول در معاینات روتین نوزادان انجام می‌شوند و در صورت وجود هرگونه ناهنجاری، پزشک ممکن است اقدامات بعدی را تجویز کند. در ادامه اطلاعات بیشتری در مورد این تست‌ها را مرور خواهیم کرد.

تست ارتولانی جهت تشخیص دررفتگی مادرزادی لگن

این تست شامل باز کردن پاهای نوزاد به طرفین است تا قرارگیری صحیح سر استخوان ران در حفره لگنی بررسی شود. اگر نوزاد دچار دررفتگی مفصل ران باشد، ممکن است پزشک با باز کردن پاها صدای تقه یا جابه‌جایی مفصل را احساس کند. این تست نشان می‌دهد که مفصل ران به حالت طبیعی خود برمی‌گردد.

تست بارلو جهت تشخیص ناپایداری مفصل ران

این تست به پزشک کمک می‌کند تا ناپایداری مفصل ران را شناسایی کند. پزشک با فشار دادن ملایم سر استخوان ران به سمت پایین، سعی می‌کند تا مفصل را از جای خود خارج کند. اگر مفصل به راحتی جابه‌جا شود، نشان‌دهنده ناپایداری و وجود مشکل در مفصل ران است که نیاز به بررسی‌های بیشتر دارد.

تصویربرداری پزشکی

در‌صورتی‌که پزشک به وجود دررفتگی مادرزادی لگن مشکوک باشد یا در معاینات اولیه نشانه‌هایی از این ناهنجاری مشاهده کند، برای تأیید تشخیص و ارزیابی دقیق‌تر تصویربرداری انجام می‌شود. این تصویربرداری‌ها معمولا شامل سونوگرافی و رادیوگرافی هستند.

سونوگرافی جهت تشخیص ناهنجاری‌ها

سونوگرافی به‌ویژه در نوزادان زیر شش ماه مورد‌استفاده قرار می‌گیرد. این روش غیرتهاجمی و بدون درد به پزشکان اجازه می‌دهد تا ساختارهای نرم و استخوانی مفصل ران را با‌دقت بالا مشاهده کنند. سونوگرافی می‌تواند ناهنجاری‌هایی را نشان دهد که ممکن است در معاینات فیزیکی دیده نشوند.

رادیوگرافی جهت تشخیص دقیق دررفتگی مادرزادی لگن

1- تصویر رادیوگرافی مفصل ران سالم 2- تصویر رادیوگرافی مفصل ران با دررفتگی مادرزادی لگن

پس از چهار‌ماهگی، در صورت شک به دررفتگی مادرزادی لگن، تصویربرداری رادیوگرافی انجام می‌شود. این کار برای تشخیص دقیق یا اطمینان از طبیعی بودن مفصل لگن ضروری است. همچنین در طول درمان، رادیوگرافی می‌تواند روند بهبود مفصل لگن را نشان دهد.

درمان دررفتگی مادرزادی لگن

درمان دررفتگی مادرزادی لگن بسته به سن نوزاد، شدت دررفتگی و سایر عوامل مرتبط، می‌تواند متفاوت باشد. هدف اصلی از درمان این است که مفصل ران به حالت طبیعی خود بازگردد و نوزاد بتواند رشد سالم و بدون عوارض داشته باشد. درمان‌های مختلفی از روش‌های غیرتهاجمی گرفته تا جراحی‌های پیچیده، برای دررفتگی مادرزادی لگن وجود دارد. در این بخش، درمان‌های مختلف بر اساس سن نوزاد را بررسی می‌کنیم.

درمان بین 0 تا 4 هفتگی

در هفته‌های اولیه پس از تولد کودک، استخوان‌ها و مفاصل بسیار انعطاف‌پذیر و هنوز در حال شکل‌گیری هستند. این ویژگی باعث می‌شود که درمان در این دوره با موفقیت بسیار بالایی همراه باشد و از روش‌های غیرتهاجمی استفاده شود که در ادامه این روش‌ها را بررسی می‌کنیم.

بریس پاولیک (Pavlik Harness)

بریس پاولیک یکی از روش‌های درمانی دررفتگی مادرزادی لگن

یکی از رایج‌ترین روش‌های درمانی در این دوره، استفاده از بریس پاولیک است. این دستگاه به نوزاد کمک می‌کند تا پاها را در موقعیتی قرار دهد که سر استخوان ران به طور طبیعی در حفره لگنی جای بگیرد. بریس پاولیک معمولا برای چند هفته تا چند ماه استفاده شده و به‌تدریج باعث تثبیت مفصل ران در جایگاه طبیعی خود می‌شود. این روش بسیار موثر است و اغلب از نیاز به جراحی جلوگیری می‌کند.

مراقبت و نظارت مداوم

مراقبت و نظارت مداوم جهت قرارگیری صحیح مفصل ران

در این دوره، پزشکان ممکن است نوزاد را به طور منظم تحت‌نظر داشته باشند تا از پیشرفت درمان مطمئن شوند. سونوگرافی‌های مکرر برای بررسی وضعیت مفصل ران و اطمینان از قرارگیری صحیح آن استفاده شود. در‌صورتی‌که بریس پاولیک به‌درستی عمل نکند، ممکن است نیاز به اقدامات بیشتر باشد.

درمان بین 1 تا 6 ماهگی

در سنین بین 1 تا 6 ماهگی، استخوان‌های نوزاد همچنان انعطاف‌پذیر هستند، اما نسبت به دوره نوزادی، مقاومت بیشتری پیدا کرده‌اند. درمان‌های مختلفی در این دوره قابل‌استفاده است که به تثبیت مفصل ران کمک می‌کند و این درمان‌ها را بررسی می‌کنیم.

ادامه استفاده از بریس

اگر دررفتگی مادرزادی لگن در این دوره تشخیص داده شود، پزشک ممکن است همچنان استفاده از بریس پاولیک را توصیه کند. این دستگاه می‌تواند به تدریج مفصل ران را به موقعیت طبیعی خود برگرداند. موفقیت درمان با بریس در این سنین نیز بسیار بالا است، اما احتمال دارد به استفاده طولانی‌تر از دستگاه نیاز باشد.

جا انداختن

اگر دررفتگی به طور کامل برطرف نشود یا بریس به‌تنهایی کافی نباشد، ممکن است نیاز به جا‌انداختن باشد. در این روش، سر استخوان ران به‌آرامی به جایگاه طبیعی خود بازگردانده می‌شود. این روش معمولا تحت بیهوشی انجام می‌شود تا کودک هیچ‌گونه دردی را احساس نکند. پس از جا‌انداختن، معمولا از گچ‌گیری یا بریس برای تثبیت مفصل در موقعیت صحیح استفاده می‌شود.

گچ‌گیری

گچ‌گیری بعد از جا انداختن در جهت تثبیت سر استخوان ران در جایگاه خود

گچ‌گیری معمولا پس از جا‌انداختن انجام می‌شود تا سر استخوان ران در جایگاه صحیح خود تثبیت شود. این اقدام ممکن است برای چند هفته طول بکشد و نیاز به معاینات و تصویربرداری‌های مکرر برای ارزیابی وضعیت مفصل و اطمینان از موفقیت درمان وجود دارد.

اقدامات جراحی

جراحی پس از عدم موفقیت در بریس و گچ‌گیری

در موارد نادری که بریس و گچ‌گیری موفقیت‌آمیز نباشند، ممکن است نیاز به عمل دررفتگی مادرزادی لگن باشد. در این روش، پزشک با باز کردن مفصل ران، آن را در موقعیت صحیح قرار می‌دهد و سپس از گچ یا بریس برای تثبیت آن استفاده می‌کند. جراحی در این سنین معمولا موفقیت‌آمیز است و به نوزاد کمک می‌کند تا مفصل ران به حالت طبیعی بازگردد.

درمان بین 6 ماهگی تا دوسالگی

با رشد کودک و تقویت استخوان‌ها، درمان دررفتگی مادرزادی لگن پیچیده‌تر می‌شود و به روش‌های تهاجمی‌تر نیاز دارد. در این دوره، انعطاف‌پذیری استخوان‌ها کمتر شده و نیاز به اقدامات جدی‌تری وجود دارد. این اقدامات را در ادامه مرور می‌کنیم.

گچ‌گیری با بیهوشی

در این سنین، اگر دررفتگی هنوز باقی‌مانده باشد، پزشک ممکن است گچ‌گیری را تحت بیهوشی عمومی انجام دهد. در این روش، مفصل ران به طور دقیق در جای خود قرار می‌گیرد و سپس با گچ گرفتن تثبیت می‌شود. این روش نیازمند دقت بالایی است و معمولا پس از گچ‌گیری، به پیگیری‌های مکرر و استفاده از بریس برای مدت طولانی‌تر نیاز دارد.

استئوتومی (Osteotomy)

استئوتومی در موارد شدید و عدم نتیجه از درمان‌های قبلی

در موارد شدیدتر، پزشک ممکن است استئوتومی را توصیه کند. این روش جراحی دررفتگی مادرزادی لگن شامل تغییر شکل استخوان‌های لگن یا ران است تا مفصل ران به طور دقیق در حفره لگنی جای بگیرد. این روش معمولا برای کودکانی استفاده می‌شود که درمان‌های قبلی موفق نبوده‌اند یا دررفتگی شدید دارند. پس از جراحی، کودک نیاز به استفاده از گچ و سپس بریس برای چندین ماه دارد.

بازسازی مفصل ران

در برخی موارد خیلی خاص، ممکن است نیاز به بازسازی کامل مفصل ران باشد. این روش شامل جراحی‌های پیچیده‌تری است که هدف آن اصلاح کامل ساختار مفصل ران است. بازسازی مفصل ران معمولا آخرین گزینه درمانی است و برای کودکانی انجام می‌شود که هیچ یک از روش‌های دیگر مؤثر نبوده‌اند.

درمان بین دو سالگی تا 8 سالگی

درمان اختلال DDH در دوره دو‌سالگی تا 8 سالگی به دلیل کاهش انعطاف‌پذیری استخوان‌ها و افزایش پیچیدگی ناهنجاری‌ها، چالش‌برانگیزتر است. درمان‌های این دوره عمدتا شامل جراحی‌های پیچیده و مراقبت‌های پس از عمل است. این درمان‌ها را با هم بررسی می‌کنیم.

استئوتومی پیشرفته

استئوتومی‌ پیشرفته با افزایش سن کودک

با افزایش سن کودک، استئوتومی‌ها پیچیده‌تر و دقیق‌تر می‌شوند. جراح ممکن است نیاز به تغییر شکل و موقعیت استخوان‌های لگن و ران را تشخیص دهد تا مفصل ران به طور صحیح در حفره لگنی قرار بگیرد. این جراحی ممکن است به چندین مرحله نیاز داشته باشد و کودک پس از هر مرحله به مراقبت‌های ویژه نیاز دارد.

درمان با پلاک و پیچ

در برخی موارد، پزشکان از پلاک‌ها و پیچ‌های فلزی برای تثبیت مفصل ران استفاده می‌کنند. این روش به تثبیت بلندمدت مفصل کمک کرده و از جابه‌جایی مجدد آن جلوگیری می‌کند. پس از جراحی، کودک به استفاده از گچ یا بریس نیاز دارد تا استخوان‌ها بتوانند به‌درستی بهبود پیدا کنند.

فیزیوتراپی و توان‌بخشی

نقش موثر تمرینات فیزیوتراپی پس از جراحی

پس از جراحی، فیزیوتراپی بخش مهمی از روند درمان است. تمرینات فیزیوتراپی به کودک کمک می‌کند تا حرکت و قدرت مفصل ران خود را بازیابی کند و از بروز مشکلات ثانویه مانند لنگیدن یا درد مزمن جلوگیری شود. توان‌بخشی معمولا شامل جلسات منظم فیزیوتراپی و انجام تمرینات خانگی است که باید تحت‌نظر یک متخصص انجام شود.

درمان در بزرگسالان

اگر دررفتگی مادرزادی لگن تا بزرگسالی درمان نشود، ممکن است منجر به مشکلات جدی مانند درد مزمن، آرتروز زودرس و محدودیت‌های حرکتی شدید شود. درمان DDH در بزرگسالان پیچیده‌تر و تهاجمی‌تر است و معمولا شامل اقدامات جراحی‌های بزرگتر و طولانی‌مدت می‌شود که در این بخش مرور می‌کنیم.

تعویض مفصل ران

تعویض مفصل ران برای درمان دررفتگی لگن در بزرگسالان

یکی از رایج‌ترین روش‌های درمان در بزرگسالان مبتلا به DDH تعویض مفصل ران است. در این جراحی، مفصل آسیب‌دیده با یک مفصل مصنوعی جایگزین می‌شود. تعویض مفصل ران می‌تواند بهبود قابل‌توجهی در کیفیت زندگی فرد ایجاد کند و از درد و محدودیت‌های حرکتی جلوگیری کند. این جراحی معمولا نیاز به دوره‌های طولانی توان‌بخشی دارد تا فرد بتواند به زندگی عادی بازگردد.

استئوتومی اصلاحی

استئوتومی اصلاحی در جهت تغییر شکل استخوان‌های لگن و ران

در برخی موارد، استئوتومی اصلاحی برای تغییر شکل استخوان‌های لگن و ران انجام می‌شود. این جراحی به تثبیت و اصلاح مفصل ران کمک می‌کند و می‌تواند از بروز آرتروز زودرس جلوگیری کند. این روش نیز مانند سایر روش‌های جراحی‌، نیازمند دوره‌های طولانی فیزیوتراپی و توان‌بخشی است.

آرتروپلاستی (Arthroplasty)

آرتروپلاستی برای درمان آرتروز پیشرفته

آرتروپلاستی معمولا در مواردی انجام می‌شود که آرتروز پیشرفته‌ای در مفصل ران وجود دارد. این جراحی شامل برداشتن سطوح آسیب‌دیده مفصل و جایگزینی آن با مواد مصنوعی است. باید اشاره کرد که آرتروپلاستی معمولا برای افرادی توصیه می‌شود که به دلیل DDH دچار ناتوانی‌های حرکتی شدید شده‌اند.

عوارض عدم درمان دررفتگی مادرزادی لگن

عدم درمان دررفتگی مادرزادی لگن می‌تواند منجر به عوارض جدی و طولانی‌مدت شود که زندگی کودک را به‌طور‌قابل‌توجهی تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. این عوارض به دلیل عدم قرارگیری صحیح سر استخوان ران در حفره لگنی به وجود می‌آید و با‌گذشت زمان، باعث تخریب مفصل و مشکلات حرکتی شدید می‌شود.

  • آرتروز زودرس: یکی از شایع‌ترین عوارض عدم درمان دررفتگی مادرزادی لگن، آرتروز زودرس است. مفصل رانی که به طور مداوم در موقعیت نادرست قرار دارد، با‌گذشت زمان دچار فرسایش و تخریب می‌شود. این وضعیت دردهای شدید و محدودیت‌های حرکتی به وجود می‌آورد که در نهایت منجر به آرتروز زودرس شود. این نوع آرتروز معمولا در دهه‌های سوم و چهارم زندگی فرد به وجود می‌آید و می‌تواند به‌شدت کیفیت زندگی را کاهش دهد.
  • لنگیدن دائمی و کاهش طول پاها: عارضه دیگر عدم درمان دررفتگی مادرزادی لگن، لنگیدن دائمی و کاهش طول پاها است. وقتی مفصل ران به‌درستی رشد نکند، ناهماهنگی در طول پاها را به همراه دارد که باعث لنگیدن فرد می‌شود. این مشکل علاوه بر تأثیرات فیزیکی، می‌تواند عوارض روانی نیز به همراه داشته باشد، زیرا لنگیدن ممکن است باعث کاهش اعتماد‌به‌نفس و ایجاد مشکلات اجتماعی شود.
  • مشکلات ستون فقرات و زانوها: وقتی مفصل ران به طور نادرست در جای قرار گرفته باشد، فشار اضافی بر دیگر قسمت‌های بدن وارد می‌شود که می‌تواند منجر به تغییر در راه‌رفتن و حتی ایجاد انحنای غیرطبیعی در ستون فقرات شود. این انحنا که به اسکولیوز معروف است، ممکن است در طول زمان پیشرفت کرده و نیاز به درمان‌های پیچیده‌تری داشته باشد. زانوها نیز ممکن است به طور نامتناسب بار و فشار بیشتری را تحمل کنند که باعث آسیب‌دیدگی زودرس غضروف زانو و آرتروز زانو در سنین جوانی می‌شود. علاوه بر این، افراد مبتلا به دررفتگی مادرزادی لگن احتمال دارد که در اثر فشار نابرابر بر مفاصل، دچار مشکلاتی در مچ پا و حتی کف پا شوند.
  • ناتوانی‌های حرکتی: مشکلات حرکتی و ناتوانی‌های جسمی که در نتیجه عدم درمان دررفتگی مادرزادی لگن به وجود می‌آیند، می‌توانند کیفیت زندگی فرد را به‌شدت تحت تاثیر قرار دهند. این عوارض ممکن است باعث شوند که فرد نتواند فعالیت‌های روزمره خود را به‌راحتی انجام دهد و حتی در موارد شدیدتر، نیاز به استفاده از ویلچر یا دیگر وسایل کمکی برای حرکت پیدا کند.
  • مشکلات روانی و اجتماعی: در نهایت، باید به مشکلات روانی و اجتماعی نیز توجه کرد. کودکانی که به دلیل عدم درمان مناسب دچار ناهنجاری‌های حرکتی می‌شوند، به احتمال زیاد با چالش‌های اجتماعی مانند مشکلات در مدرسه، کاهش تعاملات اجتماعی و اعتماد‌به‌نفس پایین روبه‌رو می‌شوند. این مشکلات می‌تواند باعث افسردگی و دیگر مشکلات روانی در سنین بزرگسالی شود.

سوالات متداول

cdh چیست و چه فرقی با ddh دارد؟

دررفتگی مادرزادی لگن در گذشته به CDH شناخته می‌شد. اما امروزه اصطلاح DDH جایگزین آن شده است، زیرا نه‌تنها دررفتگی‌های مادرزادی، بلکه همه ناهنجاری‌های تکاملی مفصل ران را شامل می‌شود و توضیح دقیق‌تری از این اختلال ارائه می‌دهد.

دلیل دررفتگی مادرزادی لگن چیست؟

دررفتگی مادرزادی لگن علت و دلایل متعددی مانند عوامل ژنتیکی، وضعیت نوزاد در رحم یا جنسیت نوزاد دارد. دختران بیشتر از پسران به این مشکل دچار می‌شوند.

آیا دررفتگی مادرزادی لگن در نوزادان همیشه نیاز به جراحی دارد؟

خیر، در بسیاری از موارد، به‌ویژه در نوزادان زیر 6 ماه می‌تواند با استفاده از بریس پاولیک و نظارت مداوم، بدون نیاز به جراحی درمان شود.

درمان دررفتگی خفیف لگن نوزاد چگونه است؟

درمان دررفتگی خفیف لگن نوزاد معمولا شامل استفاده از بریس پاولیک است که به تنظیم صحیح مفصل ران کمک می‌کند. این درمان می‌تواند از نیاز به جراحی جلوگیری کند.

عکس لگن سالم نوزاد چه تفاوتی با عکس دررفتگی لگن دارد؟

در عکس لگن سالم نوزاد، سر استخوان ران به طور کامل در حفره لگنی قرار دارد و جابه‌جایی دیده نمی‌شود. در مقابل، عکس دررفتگی لگن نوزاد نشان‌دهنده ناهنجاری و جابه‌جایی مفصل است.

آیا دررفتگی مادرزادی لگن را می‌توان جا انداخت؟

بله، جا انداختن لگن یک روش درمانی است که در آن سر استخوان ران به آرامی در جای صحیح خود قرار می‌گیرد. این روش معمولا تحت بیهوشی و با گچ‌گیری یا بریس همراه است.

آیا دررفتگی مادرزادی لگن می‌تواند به مشکلات جدی‌تری منجر شود؟

بله، اگر درمان نشود، ممکن است به آرتروز زودرس، لنگیدن دائمی و ناتوانی‌های حرکتی منجر شود. درمان به‌موقع از این مشکلات پیشگیری می‌کند.