شکستگی صفحه رشد در کودکان: از انواع تا زمان بازگشت به فعالیت و بازی

شکستگی صفحه رشد یکی از شایع‌ترین آسیب‌هایی است که ممکن است برای کودکان تا پیش از بلوغ (حدودا 15 سالگی) رخ دهد، و هم‌زمان یکی از نگران‌کننده‌ترین موضوعات برای والدین به شمار می‌رود. این نوع شکستگی، بسته به محل و شدت ضربه، انواع مختلفی دارد که بی‌توجهی به مراقبت‌های لازم یا رعایت نکردن اصول درمانی در آن، می‌تواند باعث بروز عوارضی مانند توقف زودرس رشد استخوان، کجی یا عدم تقارن اندام شود.

خوشبختانه در بسیاری از موارد، با انجام مراقبت‌های دقیق و پیروی از توصیه‌های پزشکی، این آسیب می‌تواند به‌طور کامل و بدون عارضه بهبود یابد. البته در موارد شدیدتر یا پیچیده‌تر، ممکن است نیاز به درمان‌های تخصصی‌تر مانند جراحی و پیگیری‌های بلندمدت وجود داشته باشد. حتی در این شرایط نیز، با مراقبت صحیح و مراجعه منظم به پزشک، می‌توان تا حد زیادی از بروز مشکلات جدی در آینده جلوگیری کرد.

شکستگی صفحه رشد کودک چیست و چرا اهمیت دارد؟

صفحه رشد یک بافت غضروفی است که در انتهای استخوان‌های بلند مانند ران، ساعد و انگشتان بدن کودکان تا پیش از بلوغ (میانگین ۱۵ سالگی) قرار دارد و وظیفه رشد طولی استخوان‌ها را دارا است. این ناحیه به دلیل تشکیل شدن از بافت غضروفی نسبت به دیگر نواحی استخوانی آسیب‌پذیرتر است و احتمال شکستگی آن در اثر ضربات یا فشار بالاتر است. آمارها نشان می‌دهد که بین ۱۵ تا ۳۰ درصد از تمام شکستگی‌های استخوانی در کودکان و نوجوانان (سنین ۵ تا ۱۸ سال)، مربوط به ناحیه صفحه رشد است (منبع). این آسیب‌ها معمولاً در هنگام زمین‌خوردن، ورزش، بازی یا حوادث ناگهانی ایجاد می‌شوند.

در مواجهه با شکستگی صفحه رشد، ممکن است نگرانی‌هایی برای شما به‌عنوان والد ایجاد شود، اینکه آیا چنین شکستگی‌هایی می‌تواند روی رشد کودک تأثیر بگذارد؟ خبر خوب این است که در بیشتر موارد، با تشخیص زودهنگام و درمان مناسب، استخوان‌ها به‌درستی جوش می‌خورند و رشد طبیعی ادامه پیدا می‌کند.

بااین‌حال، در حدود ۱ تا ۱۵ درصد موارد، ممکن است آسیب به صفحه رشد باعث اختلال جزئی یا شدید در رشد استخوانی شود (منبع). به‌خصوص اگر نوع شکستگی پیچیده باشد یا درمان به‌درستی انجام نشود. توجه به درست طی‌شدن روند درمان و انجام مراقبت‌های مناسب می‌تواند تا حد زیادی باعث کاهش یا کنترل این اختلالات شود.

در ادامه، با انواع مختلف شکستگی صفحه رشد آشنا خواهید شد و می‌آموزید که چطور نوع شکستگی را بهتر بشناسید، و چه مراقبت‌هایی برای بهبود کامل و رشد طبیعی کودک لازم است.

شناخت نوع شکستگی صفحه رشد؛ اولین قدم برای مراقبت درست

برای انتخاب بهترین راه درمان و مراقبت‌های مناسب ابتدا باید بدانیم که با چه نوع شکستگی مواجه هستیم. با استفاده از توضیحات جدول زیر و تطبیق آن با عکس رادیولوژی و توضیحات پزشک می‌توانید نوع شکستگی را برای آگاهی از نحوه درمان، مراقبت و جلوگیری از عوارض احتمالی بیابید.

نوع شکستگی	تصویر شکستگی
نوع 1 شکستگی فقط در صفحه رشد اتفاق افتاده و به استخوان های اطراف آسیبی وارد نشده.
نوع2 شایع ترین نوع شکستگی که علاوه بر صفحه رشد بخشی از استخوان فوقانی صفحه رشد را نیز درگیر می کند.
نوع3 شکستگی در صفحه رشد و استخوان که تا مفصل ادامه پیدا کرده است.
نوع 4 شکستگی صفحه رشد و به همراه استخوان فوقانی و مفصل
نوع 5 له‌شدن صفحه رشد. این نوع نادر است و تنها با MRI قابل‌تشخیص است.

در ادامه می‌توانید روند درمان، مراقبت‌های مهم، آینده درمان و عوارض احتمالی هر نوع از شکستگی‌های صفحه رشد را مطالعه کنید.

نوع1: شکستگی ساده صفحه رشد؛ درمان آسان، اما نیاز به دقت

در این نوع شکستگی، فقط صفحه رشد دچار آسیب شده و سایر قسمت‌های استخوان درگیر نمی‌شوند. این نوع شکستگی اغلب به‌صورت عرضی در صفحه رشد اتفاق می‌افتد و با اینکه نسبتاً نادر است (حدود ۵ درصد از موارد شکستگی‌های صفحه رشد را شامل می‌شود)، در صورت درمان صحیح، درمان‌پذیر است و معمولاً بدون مشکل خاصی بهبود پیدا می‌کند (منبع).

 درمان

مهم‌ترین نکته در درمان این نوع شکستگی بی‌حرکت نگه‌داشتن دقیق ناحیه آسیب‌دیده و جلوگیری از جابه‌جایی استخوان است، برای این نوع شکستگی در مواردی که در اثر شکستگی جابه‌جایی وجود ندارد و کودک در سنین نزدیک به بلوغ (بالای 10 سال) قرار دارد، آتل و در صورت نیاز به مدت ۴ الی ۶ هفته گچ‌گیری تجویز می‌شود، اما ممکن است در صورت جابه‌جایی نیاز به جااندازی بسته (بدون جراحی) باشد.

البته باوجوداینکه روند درمان این نوع شکستگی پیچیده نیست، اما مراقبت و درمان صحیح می‌تواند از بروز مشکلات در آینده جلوگیری کرده و روند بهبود را سریع‌تر کند.

چشم‌انداز آینده و نکات مهم

ازآنجایی‌که در این نوع شکستگی، جریان خون‌رسانی به صفحه رشد حفظ می‌شود و آسیبی به ساختارهای اطراف استخوان وارد نمی‌شود، معمولاً روند رشد طبیعی استخوان بدون اختلال ادامه پیدا می‌کند. با تشخیص به‌موقع، درمان مناسب و رعایت توصیه‌های مراقبتی، احتمال بروز مشکلات بلندمدت بسیار پایین است و کودک می‌تواند به بازی و فعالیت‌های خود بازگردد.

نوع 2: شایع‌ترین شکستگی صفحه رشد؛ درمان و مراقبت کلیدی

شکستگی نوع ۲ شایع‌ترین نوع شکستگی صفحه رشد در کودکان و نوجوانان است و حدود ۷۵ تا ۸۵ درصد از این نوع آسیب‌ها را شامل می‌شود (منبع). در این حالت، خط شکستگی از داخل صفحه رشد عبور کرده و تا بخش بالایی استخوان ادامه پیدا می‌کند.

نکته اطمینان‌بخش برای والدین این است که در اغلب موارد، این نوع شکستگی با درمان مناسب و مراقبت صحیح به طور کامل بهبود پیدا می‌کند و رشد طبیعی استخوان حفظ می‌شود. بااین‌حال، محل دقیق شکستگی اهمیت دارد. به طور مثال، شکستگی‌هایی که در ناحیه استخوان ران رخ می‌دهند، ممکن است به توجه و پیگیری دقیق‌تری نیاز داشته باشند تا از بروز مشکلات رشد در آینده جلوگیری شود.

درمان

برای این نوع از شکستگی مانند نوع اول در بیشتر موارد 3 الی 6 هفته گچ‌گیری و اگر جابه‌جایی اتفاق افتاده بود جااندازی بسته (بدون جراحی) تجویز می‌شود. اما به دلیل اینکه در این نوع شکستگی استخوان بالای صفحه رشد نیز درگیر شده است اگر جابه‌جایی شدید (بیشتر از 2 میلی‌متر) باشد باید جااندازی باز توسط جراحی و تثبیت استخوان با پیچ یا پین انجام شود.

1. پیگیری منظم با پزشک و انجام تصویربرداری
   ارزیابی روند بهبود توسط پزشک از طریق معاینه و انجام رادیوگرافی‌های دوره‌ای بسیار مهم است. این پیگیری‌ها کمک می‌کند هرگونه انحراف در روند درمان به‌موقع شناسایی و اصلاح شود.
   به‌ویژه در مواردی که شکستگی در استخوان‌های بزرگ‌تر مانند استخوان ران اتفاق افتاده باشد، اهمیت تصویربرداری چند برابر می‌شود و تا 2 ماه باید به صورت منظم پیگیری شود.
2. توجه به درست انجام‌‌شدن‌ گچ‌گیری
   در صورت مشاهده علائمی مانند: بی‌حسی یا گزگز انگشتان، سردی یا رنگ‌پریدگی اندام، درد غیرطبیعی و افزایش‌یافته در زیر گچ، فوراً به پزشک مراجعه کنید.

چشم‌انداز آینده ونکات مهم

در بیشتر موارد، شکستگی صفحه رشد نوع ۲ با درمان مناسب و مراقبت دقیق، بدون باقی‌گذاشتن عارضه جدی به‌خوبی بهبود پیدا می‌کند. این نوع شکستگی معمولاً به‌خوبی به جااندازی و گچ‌گیری پاسخ می‌دهد و استخوان کودک مانند قبل به رشد طبیعی خود ادامه می‌دهد و با رعایت نکات مراقبتی، بیشتر کودکان بدون مشکل به رشد طبیعی و بازی‌های روزمره خود‌شان برمی‌گردند.

اما نکته‌ای که باید جدی گرفته شود، احتمال ایجاد عوارض در صورت بی‌توجهی به درمان و پیگیری‌های بعدی است. چون در این نوع آسیب، شکستگی از خودِ صفحه رشد عبور می‌کند، اگر درمان درست انجام نشود یا پیگیری‌ها نادیده گرفته شوند، احتمال این عوارض وجود دارد.

1. بسته‌شدن زودرس صفحه رشد: می‌تواند باعث کوتاه شدن طول اندام در مقایسه با سمت مقابل شود.
2. اختلال در راستای مفصل یا انحراف در محور استخوان: که ممکن است در بلندمدت روی عملکرد اندام تأثیر بگذارد.
3. رشد نامتقارن یا کج‌شدگی تدریجی اندام: مخصوصاً در استخوان‌هایی که رشد فعالی دارند مانند استخوان ران یا ساق پا.

بنابراین، پیگیری منظم توسط پزشک متخصص ارتوپد اطفال حتی بعد از باز شدن گچ اهمیت دارد. چون برخی از مشکلات مثل بسته‌شدن زودهنگام صفحه رشد ممکن است چند ماه یا حتی چند سال بعد مشخص شود.

نوع3: شکستگی با درگیری مفصل؛ جراحی و مراقبت دقیق

شکستگی نوع سوم یکی از انواع کمتر شایع شکستگی‌های صفحه رشد است و حدود ۱۰ درصد از این آسیب‌ها را شامل می‌شود که معمولاً در انتهای استخوان‌های بلند پا (مثل استخوان ران یا ساق پا) اتفاق می‌افتد، جایی که وزن بدن روی آن وارد می‌شود و فشار بیشتری تحمل می‌کند. در این نوع شکستگی، خط شکستگی از بخش انتهایی استخوان عبور می‌کند و وارد صفحه رشد می‌شود. به دلیل اینکه بخش در نزدیکی مفصل قرار دارد، این نوع آسیب مستقیماً مفصل را نیز درگیر می‌کند.

برخلاف برخی انواع دیگر که فقط به استخوان آسیب می‌زنند، شکستگی نوع ۳ می‌تواند هم بر مفصل و هم بر رشد آینده استخوان تأثیر بگذارد. اگر این شکستگی به‌درستی درمان نشود، ممکن است در آینده باعث مشکلاتی مانند، کاهش دامنه حرکتی مفصل، آرتروز زودرس (ساییدگی مفصل) یا اختلال در رشد استخوان (کوتاه‌شدن یا کج شدن‌اندام) شود. البته در صورت درمان مناسب و به‌موقع، بیش از 80% کودکان با شکستگی نوع سوم صفحه رشد می‌توانند به زندگی روزمره و فعالیت‌های عادی (از جمله ورزش) بازگردند.

درمان

درمان شکستگی نوع ۳ به میزان جابه‌جایی استخوان و درگیری مفصل بستگی دارد. اگر قطعات استخوان در جای خود باقی مانده باشند یا تنها کمی جابه‌جا شده باشند، و بتوان با جااندازی بسته (بدون جراحی) آن‌ها را به موقعیت طبیعی بازگرداند، معمولاً نیازی به جراحی نیست. در این شرایط، پزشک پس از اطمینان از قرارگیری صحیح استخوان‌ها (معمولاً از طریق عکس‌برداری)، اندام را با گچ‌گیری به مدت ۴ تا ۸ هفته (بسته به محل شکستگی) بی‌حرکت نگه می‌دارد تا ترمیم کامل انجام شود.

اما در مواردی زیر:

• شکستگی باعث درگیری مفصل شده باشد،
• یا قطعات استخوان به‌درستی در جای خود قرار نگرفته باشند،

پزشک برای جلوگیری از آسیب مفصلی یا اختلال در رشد استخوان، جراحی باز (جااندازی باز و فیکس کردن با پین یا پیچ) را پیشنهاد می‌دهد. پس از جراحی، عضو آسیب‌دیده معمولاً به مدت ۳ تا ۶ هفته در گچ باقی می‌ماند تا روند ترمیم کامل شود.

چشم‌انداز آینده و نکات مهم

شکستگی نوع سوم صفحه رشد در کودکان، که به صفحه رشد و سطح مفصلی استخوان آسیب می‌رساند، ممکن است عوارضی در آینده ایجاد کند. شدت شکستگی، محل آن (مثل زانو یا مچ پا)، سن کودک و کیفیت درمان از عوامل کلیدی در کاهش این عوارض هستند. با مراقبت‌های مناسب، اکثر کودکان (بیش از 80-90%) می‌توانند طی 3 تا 6 ماه به فعالیت‌های روزمره و حتی ورزش بازگردند. در ادامه، عوارض احتمالی و اقداماتی که می‌توانید برای به حداقل رساندن آن‌ها انجام دهید، توضیح داده شده است.

• جلوگیری از اختلال در رشد استخوان: این عارضه زمانی رخ می‌دهد که صفحه رشد (مسئول رشد طولی استخوان) آسیب ببیند و ممکن است باعث کوتاه شدن استخوان (مثل تفاوت طول پاها) یا کجی استخوان شود. در صورت درمان مناسب (گچ‌گیری یا جراحی دقیق)، احتمال این مشکل حدود 10 تا 20 درصد است، اما بدون مراقبت صحیح، این احتمال تا 40 درصد افزایش می‌یابد.
• جلوگیری از آرتروز زودرس: آسیب به سطح مفصلی می‌تواند در طولانی‌مدت باعث درد، سفتی و آرتروز مفصل شود. با درمان دقیق (مثل جراحی برای تراز دقیق شکستگی)، احتمال این عارضه به 5 تا 15 درصد کاهش می‌یابد. برای کاهش این خطر، اطمینان حاصل کنید که شکستگی به‌درستی جااندازی شده و از فشار به عضو آسیب‌دیده (مثل راه رفتن یا بلند کردن اجسام) تا بهبودی کامل خودداری کنید. فیزیوتراپی پس از برداشتن گچ برای حفظ سلامت مفصل و کاهش فشار روی آن بسیار مهم است.
• جلوگیری از محدودیت حرکتی: بی‌حرکتی طولانی یا آسیب مفصلی ممکن است دامنه حرکتی را کاهش دهد. این مشکل در صورت عدم انجام فیزیوتراپی محتمل است بنابراین باید برای پیشگیری، پس از برداشتن گچ یا آتل، تمرینات فیزیوتراپی را تحت نظر متخصص شروع شود تا قدرت عضلانی و انعطاف‌پذیری مفصل بازگردد.

با رعایت این مراقبت‌ها و همکاری نزدیک با پزشک، احتمال بروز عوارض جدی به کمتر از 10 تا 20 درصد کاهش می‌یابد. توجه به علائم هشداردهنده (درد مداوم، تغییر شکل یا محدودیت حرکت) و گزارش سریع آن‌ها به پزشک، به مدیریت زودهنگام عوارض کمک می‌کند.

نوع 4: شکستگی پیچیده با خطر بالا؛ جراحی ضروری

شکستگی نوع چهارم یکی از پیچیده‌ترین و البته حساس‌ترین انواع شکستگی‌های صفحه رشد است. در این نوع آسیب، خط شکستگی از بخش فوقانی استخوان آغاز، وارد صفحه رشد می‌شود و تا بخش انتهایی استخوان و مفصل ادامه پیدا می‌کند. به‌ عبارت ساده‌تر، این شکستگی سه ناحیه کلیدی استخوان را درگیر می‌کند.

این نوع شکستگی معمولاً نادرتر است، اما بیشترین خطر را برای اختلال در رشد طبیعی استخوان دارد. آمارها نشان می‌دهند که اگر درمان به‌درستی انجام نشود، ممکن است تا 64 درصد احتمال بسته‌شدن زودهنگام صفحه رشد وجود داشته باشد(منبع)، که برای پیشگیری نیازمند پیگیری دقیق، گچ‌گیری صحیح، جراحی در صورت لزوم، و فیزیوتراپی بعد از درمان از هستند که می‌توانند کودک شما را به زندگی عادی بدون عارضه بازگردانند.

درمان

این نوع شکستگی روند پیچیده‌تری از درمان را طی می‌کند. در اکثر موارد بروز این شکستگی جراحی برای تثبیت استخوان الزامی است و پس از جراحی عضو آسیب‌دیده باید 4 الی 8 هفته داخل گچ بی‌حرکت و بدون ایجاد فشار قرار بگیرد.

در موارد نادر‌تر ممکن است به تشخیص پزشک نیاز به جراحی نباشد و پزشک بتواند محل استخوان را تثبیت کند که استفاده از این روش به تشخیص پزشک و میزان شکستگی بستگی دارد.

چشم‌اندازه آینده و نکات مهم

انجام مراقبت‎‌‌های دقیق و فیزیوتراپی می‌تواند تا حد بسیار مطلوبی از عوارض جلوگیری کند و عملکرد طبیعی را بازگرداند. در این نوع شکستگی باید پیگیری طولانی مدت انجام دهید چرا که ممکن است نیاز به درمان و یا جراحی دوباره باشد.

در صورت عدم توجه به نکات مراقبتی و درمانی این شکستگی میتواند باعث بروز عوارض زیر شود.

• اختلال در رشد استخوان
• آرتروز زودرس
• جوش خوردن ناقص یا نامناسب
• محدودیت حرکتی یا سفتی مفصل

نوع5: فشردگی صفحه رشد؛ نادر اما پرخطر

شکستگی نوع پنجم یکی از نادرترین اما جدی‌ترین انواع شکستگی صفحه رشد در کودکان است. در این نوع آسیب، برخلاف انواع دیگر به‌جای آنکه استخوان ترک بردارد یا جابه‌جا شود، فشار بسیار زیادی به صفحه رشد وارد می‌شود و این فشار باعث له‌شدن کامل آن ناحیه می‌گردد. ازآنجایی که صفحه رشد مسئول رشد طولی استخوان‌هاست، آسیب به آن می‌تواند جلوی رشد طبیعی استخوان را بگیرد و در نهایت منجر به کوتاه‌تر شدن آن اندام یا حتی بدشکلی‌های اسکلتی شود.

نکته مهم این است که برخلاف بسیاری از شکستگی‌ها، ممکن است این نوع آسیب در عکس‌برداری ساده (مثل رادیوگرافی) دیده نشود و فقط با تصویربرداری پیشرفته مثل MRI قابل‌تشخیص باشد. شکستگی نوع پنجم معمولاً در انتهای استخوان‌هایی مثل ران (فمور) یا ساق پا (تیبیا) دیده می‌شود، یعنی در ناحیه هایی که فشار زیادی هنگام زمین خوردن یا پرش روی آن وارد می‌شود. این شکستگی اغلب بر اثر ضربات عمودی و شدید ، مثل فرود آمدن ناگهانی روی پا از ارتفاع زیاد ، رخ می‌دهد.

درمان این نوع شکستگی وابسته به‌شدت آسیب و سن کودک است. شکستگی‌هایی که باعث له‌شدن تمام صفحه رشد می‌شوند نیازمند طی‌کردن روند درمان پیچیده‌تر و حتی جراحی در آینده هستند. مخصوصاً در کودکان زیر ۱۰ سال به دلیل باقی‌ماندن فضای زیادی برای رشد استخوان و فعال‌تر بودن صفحه رشد این پیچیدگی بیشتر می‌شود.

درمان

درمان شکستگی نوع پنجم صفحه رشد نسبت به سایر انواع شکستگی‌ها پیچیده‌تر است. چون این آسیب اغلب بدون جابه‌جایی واضح استخوان رخ می‌دهد و مستقیماً به بافت حساس صفحه رشد فشار وارد می‌کند، درمان آن تنها با گچ‌گیری ساده یا جراحی‌های معمول کافی نیست.

در بسیاری از موارد، اگر جابه‌جایی جزئی در استخوان وجود داشته باشد یا ناحیه آسیب‌دیده به‌خوبی تثبیت نشده باشد، پزشک ممکن است تصمیم به جااندازی باز بگیرد، یعنی جراحی‌ای که طی آن استخوان به طور مستقیم و دقیق در محل درست قرار داده می‌شود و با ابزار خاصی ثابت می‌گردد.

در موارد شدید یا مراقبت‌های نامناسب ممکن است نیاز به جراحی اپی‌فیزیودز باشد که در آن صفحه رشد اندام مقابل سالم نیز بسته می‌شود تا تقارن رشد اندام ها حفظ شود. پس از جراحی نیز، پیگیری‌های مداوم و دوره‌ای برای ارزیابی روند رشد استخوان ضروری است. در صورت مشاهده نشانه‌هایی از اختلال رشد، ممکن است اقدامات تکمیلی مثل جراحی‌های اصلاحی در آینده لازم شود.

چشم‌انداز آینده و نکات مهم

یکی از مهم‌ترین مشکلاتی که ممکن است با احتمال بالاتری نسبت به دیگر انواع پس از شکستگی صفحه رشد نوع پنجم پیش بیاید، بسته‌شدن زودهنگام صفحه رشد است که باعث کوتاه‌شدن یا کجی اندام می‌شود. شدت آسیب نقش کلیدی در روند بهبودی دارد، در موارد خفیف جابه‌جایی شدید و له‌شدگی کامل صفحه رشد اتفاق نیفتاده است، با رعایت دقیق مراقبت‌ها و بی‌حرکتی، تا ۹۰ درصد امکان بهبود کامل و رشد طبیعی استخوان وجود دارد.

در آسیب‌های شدیدتر، که جابجایی شدید و یا له شدگی کامل صفحه رشد اتفاق افتاده است، توجه و پیگیری مداوم والدین همراه با مراقبت‌های پزشکی دقیق، تعیین‌کننده‌ترین عامل در جلوگیری از عوارض بلندمدت است.

با رعایت نکات مراقبتی که در بخش قبلی اشاره شد و همکاری نزدیک با پزشک برای معاینات منظم، می‌توان بسیاری از این عوارض را به‌طور مؤثر پیشگیری کرد و آینده‌ای سالم‌تر و بدون محدودیت حرکتی برای کودک رقم زد.

مراقبت‌ها: عنصر کلیدی در کاهش احتمال بروز عوارض

در شکستگی صفحه رشد، حتی در پیچیده‌ترین موارد مراقبت مناسب و اطمینان از طی‌شدن روند درمان درست می‌تواند تا حد بسیار بالایی از بروز عوارض بکاهد و حتی در موارد خفیف احتمال بروز عوارض را به صفر برساند.

در درمان شکستگی صفحه رشد بر اساس نوع و شدت شکستگی و درمان تجویز مراقبت های خاصی مورد نیاز ‌است.

شکستگی‌های خفیف: بیشتر نوع اول و دوم؛ بدون جراحی

• عدم ایجاد فشار بر روی عضو آسیب‌دیده تا زمان تشخیص پزشک.
• نگه‌داشتن عضو آسیب دیده بالاتر از سطح قلب در سه روز اول گچ‌گیری.
• قراردادن غیر‌مستقیم یخ بر روی بخش آسیب‌دیده برای کاهش التهاب (تقریبا هر دو ساعت).
• عدم مصرف داروی خصوصا آسپیرین بدون دستور پزشک.
• توجه به درست بسته‌شدن گچ. حتماً در صورت مشاهده علائمی مانند: بی‌حسی یا گزگز انگشتان، سردی یا رنگ‌پریدگی اندام، درد غیرطبیعی و افزایش‌یافته در زیر گچ، لازم است فوراً به پزشک مراجعه کنید.
• انجام حرکات ساده دامنه حرکتی برای تقویت عضو آسیب‌دیده بلافاصله بعد از باز کردن گچ و قبل از بازگشت به فعالیت های پرفشار مانند دویدن.
• در صورت وجود علائم باید به طور مرتب تا 12 ماه عکس برداری و معاینه انجام شود. اما اگر علائمی وجود نداشت 3 ماه بعد از باز کردن گچ برای برای اطمینان از عدم اختلال رشد عکس برداری و معاینه لازم است.

شکستگی‌های شدید: موارد سوم تا پنجم

• پیگیری و تصویر برداری بلند مدت. تا 12 ماه باید به صورت منظم تصور برداری و معاینه انجام شود تا از جابه‌جا نشدن پین ها و تثبیت استخوان اطمینان حاصل شود.
• بلافاصله بعد از بازکردن گچ باید زیر نظر متخصص فیزیوتراپی آغاز شود.
• به طور منظم باید رشد اندام ها اندازه‌گیری شود و اگر اختلاف رشد بیش از 1.5 سانتی‌متر بود به پزشک مراجعه شود.
• زخم جراحی به صورت منظم برای جلوگیری از عفونت بررسی شود.
• پس از اتمام دوره درمان نباید بلافاصله به فعالیت های پرفشار(دویدن، پریدن یا حرکات ناگهانی که باعث ایجاد فشار شوند) بازگشت و تا زمان تشخیص پزشک و پایان فیزیوتراپی باید فعالیت‌ها را محدود کرد.

سوالات متداول

درچه مواردی شکستگی صفحه رشد نیاز به جراحی دارد؟

دررابطه‌با شکستگی صفحه رشد درصورتی‌که عضو آسیب‌دیده بیش از ۲ میلی‌متر جابه‌جایی داشته باشد، باید جااندازی باز صورت بگیر تا موقعیت استخوان به‌خوبی تثبیت شود.
همچنین پس از طی‌کردن روند درمان اگر اندام آسیب‌دیده دچار اختلال رشد شده باشد و با عضو دیگر بیش از ۱.۵ سانتی‌متر اختلاف داشته باشد جراحی اپی فیزیودز یا توقف صفحه رشد اندام مقابل برای ایجاد تعادل در رشد اندام‌ها انجام می‌شود.

آیا شکستگی صفحه رشد مانع رشد قد می‌شود؟

در اکثر موارد با مراقبت و پیگیری مناسب در رشد استخوان اختلالی ایجاد نمی‌شود. اما در موادی که آسیب وارده به استخوان زیاد باشد، مانند انواع شکستگی ۳ تا ۵، ممکن است صفحه رشد بسته شده و شاهد رشد نامتقارن اندام باشیم.

چگونه بفهمیم درمان صفحه رشد موفق بوده است؟

ابتدایی‌ترین راه برای پاسخ به این سؤال پیگیری و معاینه منظم توسط پزشک است. اندازه‌گیری و توجه به میزان رشد عضو آسیب‌دیده و انجام حرکات کششی ساده برای فهم محدودیت‌های حرکتی می‌تواند شما را از نحوه بهبودی مطلع کند.

پس از درمان شکستگی صفحه رشد چه فعالیت‌هایی را نباید انجام داد؟

خوشبختانه شکستگی صفحه رشد در اکثر موارد با مراقبت و درمان مناسب می‌تواند به بهبودی کامل برسد و محدودیت در انجام فعالیت ایجاد نمی‌کند. اما در مواردی که نیازمند جراحی هستند ممکن است فعالیت‌هایی که فشار محوری زیادی به عضو آسیب‌دیده وارد می‌کنند (مانند ورزش‌هایی که پرش‌های بلند در آن انجام می‌شود) برای مدتی یا به طور کل ممنوع باشد.

تفاوت اهمیت شکستگی صفحه رشد و شکستگی‌های معمولی چیست؟

شکستگی‌هایی که صفحه رشد را نیز درگیر می‌کنند به دلیل اهمیت این بخش در رشد استخوان و اندام‌ها، در صورت عدم مراقبت و پیگیری‌های ممتد می‌تواند باعث عوارض و محدودیت‌های حرکتی شود. اما شکستگی‌هایی که به طور معمول و بدون درگیرکردن صفحه رشد اتفاق می‌افتند پس از طی‌کردن روند درمان محدودیتی در انجام فعالیت‌ها ایجاد نمی‌کنند.

در چه نقاطی شکستگی صفحه رشد شایع است؟

به‌طورکلی صفحه‌های رشد در انتهای استخوان‌های بلند و نزدیک مفاصل قرار دارند. استخوان ران (فمور)، استخوان ساق پا (تیبیا)، استخوان درشت‌نی و استخوان ساعد از جمله نقاطی هستند که به دلیل استفاده بیشتر در تحرکات و ورزش‌ها احتمال شکستگی بالاتری دارند.

چگونه شکستگی صفحه رشد را تشخیص دهیم؟چه علائمی دارد؟

اگر پس از ایجاد ضربه یا فشار زیاد کودک دچار درد، تورم، محدودیت حرکتی، حساسیت به لمس شد سریعاً به پزشک مراجعه کنید. در اکثر موارد شکستگی در عکس‌برداری رادیولوژی قابل‌تشخیص است، اما در موارد نادر ممکن با تشخیص پزشک نیاز به MRI باشد.

چه غذاهایی برای بهبود شکستگی صفحه رشد مناسب است؟

مواد غذایی دارای

• کلسیم مانند لبنیات
• ویتامینD مانند ماهی
• پروتئین مانند گوشت قرمز و حبوبات

شکستگی صفحه تا چه سنی اتفاق می‌افتد؟

به طور میانگین در کودکان تا سن ۱۵ سالگی صفحه‌های رشد بسته می‌شوند. این میزان در دختران به دلیل بلوغ زودتر کمتر (۱۲ تا ۱۴) و در پسران بیشتر است (ممکن تا ۱۸ سالگی بسته نشود). البته به هر میزان که آسیب‌دیدگی صفحه رشد در سن بالاتری اتفاق بیفتد درمان آن سخت‌تر و عوارض آن بیشتر است.

بسته شدن صفحه رشد به چه معنی است؟

صفحه رشد یک بافت غضروفی است که وظیفه رشد طولی استخوان را دارد. با شروع بلوغ در کودکان این بافت غضروفی رو به سفت‌تر شدن می‌گذارد و استخوان دیگر رشد نمی‌کند که به این اتفاق بسته‌شدن صفحه رشد می‌گوییم. آسیب‌دیدگی، اختلالات هورمونی و… می‌تواند باعث بسته‌شدن زودرس این صفحات شده و رشد استخوان را دچار اختلال کند.